اخبار سلامت

وضعیت خواب برای افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی می‌تواند فراتر از راحتی ساده و نشانه‌ای از وضعیت سلامتی باشد. بر اساس توصیه‌های انجمن قلب آمریکا، انتخاب وضعیت خواب امری شخصی است و این باور عامیانه که خوابیدن به پهلوی چپ برای قلب خطرناک است، صحت ندارد. با این حال، شرایطی مانند نارسایی قلبی و آپنه خواب ممکن است وضعیتهای خاصی را ایجاب کند. برای مثال، افراد مبتلا به نارسایی قلبی ممکن است در وضعیت صاف دچار تنگی نفس شوند و بالا آوردن بالاتنه با بالش تنفس را آسان‌تر کند. نیاز ناگهانی به استفاده از چندین بالش، بیدار شدن با نفس‌نفس زدن یا تورم پا می‌تواند نشانه‌ای از بدتر شدن نارسایی قلبی باشد و باید به پزشک متخصص گزارش شود.

یک مطالعه جدید روی نزدیک به ۳۹۰۰ بزرگسال ۵۰ سال به بالا نشان داد که زنانی با سطح استرس مداوم بالا، کاهش شدیدتری در بخش توجه و زبان مغز نسبت به مردان تجربه می‌کنند. این پژوهش که توسط محققان دانشگاه ویک فارست انجام شد، استرس طولانی‌مدت ناشی از مسائل مالی، کاری، سلامت و روابط را بررسی کرد. مهارتهای تفکر شرکت‌کنندگان تقریباً هر دو سال یک‌بار ارزیابی شد تا تاثیر استرس بر پیری مغز مشخص شود. نتایج نشان داد که حمایت اجتماعی بیشتر با کاهش کمتر توجه مرتبط است و می‌تواند به عنوان یک عامل محافظتی عمل کند. محققان تاکید کردند که ارتباطات اجتماعی و سطح استرس از عوامل قابل تغییر در زندگی روزمره هستند. مرحله بعدی این پژوهش بررسی تاثیر کاهش استرس بر پیشگیری از بیماری آلزایمر خواهد بود.

وزارت بهداشت از افزایش موج بیماریهای تنفسی و عبور شیوع کرونا از سطح هشدار در کشور خبر داد. با آغاز زودتر از انتظار فصل بیماریهای تنفسی موارد ابتلا به ویروسهایی مانند آنفلوآنزا و کرونا از شهریورماه مشاهده شده است. مسئولان وزارت بهداشت توصیه کردند که گروههای پرخطر از جمله افراد دارای بیماریهای زمینهای و سالمندان واکسن آنفلوآنزا را تزریق کنند. همزمانی گردش چند ویروس تنفسی تشخیص بیماری را تنها بر اساس علائمی مانند تب و سرفه دشوار کرده است. رعایت پروتکلهای بهداشتی از جمله استفاده از ماسک در فضاهای شلوغ و شستشوی مرتب دستها برای پیشگیری از انتقال ویروسها ضروری است. کارمندان مراکز بهداشتی و درمانی نیز باید نکات ایمنی را به دقت رعایت کنند.

استان گیلان با وجود چهره سرسبز خود، سال‌هاست با بحران جدی ورود پساب‌ها و فاضلاب‌ها به محیط زیست دست‌وپنجه نرم می‌کند. آمارهای رسمی نشان می‌دهند که روزانه حدود ۳۹۰ هزار مترمکعب فاضلاب در این استان تولید می‌شود که تنها ۲۵ درصد آن تصفیه می‌گردد. در این میان، ۷۵ درصد از این حجم عظیم آلودگی بی هیچ مانعی وارد اکوسیستم‌های آبی می‌شود. رودخانه‌های زرجوب و گوهررود رشت به کانال‌های انتقال پساب‌های صنعتی و خانگی تبدیل شده‌اند. این بحران زیرساختی، سلامت عمومی و امنیت غذایی منطقه را به شدت تهدید می‌کند.

سازمان غذا و داروی آمریکا بهتازگی نخستین دریچه قلب مصنوعی ریوی با قابلیت تنظیم اندازه پس از جراحی را تأیید کرده است. این دریچه که «Autus» نام دارد توسط شرکت «ادواردز» طراحی شده و با رشد کودکان تغییر اندازه می‌دهد. این ویژگی نیاز به انجام جراحی‌های متعدد برای تعویض دریچه را از بین می‌برد. سالانه حدود ۴۰۰ هزار نوزاد در ایالات متحده با بیماری مادرزادی قلبی متولد می‌شوند که نزدیک به ۳۰ درصد موارد مربوط به دریچه‌های قلب است. این دریچه را می‌توان در ابعاد کوچک با قطر ۱۳ میلیمتر برای کودکان نوپا کاشت. با استفاده از کاتتر بالنی می‌توان دریچه را پس از جراحی بزرگ کرد تا قطر آن به حداکثر ۲۲ میلیمتر برسد. همچنین این نخستین دریچه‌ای است که از مواد پلیمری برای فلپ‌ها استفاده می‌کند تا دوام بهتری داشته باشد.

اجرای طرح پزشک خانواده می‌تواند در بلندمدت با کاهش هزینه‌های درمانی و بهینه‌سازی نظام سلامت، تأثیر مثبتی بر جیب مردم و بودجه دولت داشته باشد. یکی از مزایای اصلی این طرح، جلوگیری از مراجعه مستقیم و غیرضروری بیماران به پزشکان متخصص است که باعث اتلاف وقت و افزایش هزینه‌های بیمه می‌شود. پزشک خانواده با هدایت صحیح بیمار به تخصص مربوطه، از سربار اضافی به نظام بیمه جلوگیری می‌کند. همچنین نهادینه شدن این طرح در شهرها و روستاها می‌تواند پوشش سلامت را گسترش داده و فشار مالی بر دولت را کاهش دهد. با توجه به روند سالمندی جمعیت، این طرح برای مدیریت افزایش مراجعات به مراکز درمانی اهمیت حیاتی دارد.

محققان دانشگاه گلاسکو اسکاتلند اعلام کردند که بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ با افزایش چشمگیر خطر مرگ یا ابتلا به بیماری‌های کلیوی و قلبی روبرو هستند. بر اساس تحلیل داده‌های ۱.۶ میلیون بیمار، خطر بروز این عوارض در ۵ سال پس از تشخیص ۳۳ درصد و در ۱۰ سال پس از آن به ۵۵ درصد می‌رسد. نوید ستار، محقق ارشد این مطالعه، علت این افزایش خطر را آسیب به رگ‌ها و اندام‌های حیاتی ناشی از چربی خون و فشار خون بالا در بیماران چاق می‌داند. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰، حدود ۱.۳ میلیارد نفر در جهان تحت تأثیر دیابت نوع ۲ قرار بگیرند. نتایج این تحقیق بر اهمیت حیاتی تشخیص زودهنگام و درمان کامل برای کاهش عوارض جدی تأکید دارد.

دکتر رضا سعیدی، رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، از جزئیات پرونده سلامت و مراقبت دوره‌ای دانش‌آموزان خبر داد. این برنامه شامل غربالگری دانش‌آموزان پایه‌های اول، چهارم، هفتم و دهم برای شناسایی به‌موقع بیماری‌ها و پیشگیری از ناتوانی‌های آینده است. فرآیند ارزیابی شامل سنجش رشد، بینایی، شنوایی، دهان و دندان و سلامت روان در دو سطح پزشکی و غیرپزشکی انجام می‌شود. دانش‌آموزان پس از انجام معاینات و ثبت در سامانه «سیب»، در صورت نیاز به مراکز تخصصی ارجاع می‌شوند. هدف اصلی وزارت بهداشت، شناسایی به‌موقع، ارجاع هدفمند و پیگیری وضعیت سلامت دانش‌آموزان تا حصول نتیجه است.

یک مطالعه جدید که در تاریخ ۱۸ سپتامبر در مجله Science Advances منتشر شده، نشان می‌دهد ورزش منظم می‌تواند سلول‌های ایمنی بدن را هوشیارتر کند. پژوهشگران با مقایسه افراد فعال با افراد کم‌تحرک، تغییراتی را در متابولیسم و سیستم ایمنی شناسایی کرده‌اند که سلامت بلندمدت را بهبود می‌بخشد. این یافته‌ها مسیرهای بالقوه‌ای را برای مدیریت بیماری‌های مزمن مانند دیابت، بیماری‌های قلبی و سرطان نشان می‌دهد. نتایج تحقیق تأیید می‌کند که فعالیت بدنی تنها بر آمادگی جسمانی اثر نمی‌گذارد، بلکه عملکرد سلول‌های ایمنی را نیز تغییر می‌دهد. این کشف می‌تواند در آینده به شناسایی روش‌های جدیدی برای پیشگیری یا مدیریت بیماری‌های مزمن کمک کند.

یک مطالعه جدید بر اساس داده‌های ۶۴ هزار و ۷۴۳ بزرگسال در بریتانیا نشان می‌دهد که ترکیب سرعت و تعداد قدم‌ها در کاهش خطر مرگ‌ومیر نقش کلیدی دارد. پژوهشگران طی یک دوره هشت‌ساله دریافتند که افرادی که با سرعت بیشتر راه می‌روند، حتی اگر تعداد قدم‌هایشان کمتر باشد، خطر کمتری برای ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی دارند. نتایج این تحقیق نشان داد که راه رفتن بین ۷۵۰۰ تا ۱۰ هزار قدم در روز با پایین‌ترین میزان مرگ‌ومیر همراه است. نویسندگان مطالعه پیشنهاد می‌کنند حفظ سرعت ۹۰ تا ۱۰۰ قدم در دقیقه به مدت ۳۰ دقیقه در روز می‌تواند برای افزایش طول عمر مفید باشد. این مطالعه تأکید می‌کند که برای افرادی با محدودیت‌های زمانی یا حرکتی، ترکیب‌های منعطف‌تری از سرعت و مسافت نیز می‌تواند اثرگذار باشد.

پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید با بررسی داده‌های نزدیک به ۳ میلیون کودک و نوجوان در ۶۴ کشور، ارتباط میان استفاده از صفحه‌نمایش و افت مهارت‌های یادگیری، گفتار و تنظیم هیجانات را تأیید کردند. شری مادیگان، استاد دانشگاه کلگری، تأکید کرد که اگرچه این تأثیرات ممکن است کوچک به نظر برسند، اما به دلیل فراگیری فناوری در زندگی کودکان، حائز اهمیت هستند. این مطالعه نشان می‌دهد ماهیت تعاملی و در دسترس بودن دستگاه‌های دیجیتال، تفاوت‌های معناداری با سرگرمی‌های دو دهه گذشته ایجاد کرده است. با این حال، محققان تأکید دارند که صفحه‌نمایش‌ها ذاتاً مضر نیستند و والدین باید با مدیریت زمان، از جایگزینی آن‌ها با فعالیت‌های ضروری مانند خواب و تحرک جلوگیری کنند. مادیگان پیشنهاد کرد خانواده‌ها با تعیین زمان‌های مشخص برای دوری از دستگاه‌ها، به تعاملات انسانی اولویت دهند. همچنین از دولت‌ها خواسته شده است تا با تدوین دستورالعمل‌های حمایتی، نقش فعال‌تری در مدیریت سلامت دیجیتال کودکان ایفا کنند.

ورود یک میلیون دوز واکسن آنفلوآنزای چینی با برند Hualan به شبکه بهداشت ایران، با واکنش‌ها و تردیدهای علمی همراه شده است. در حالی که برخی متخصصان درباره میزان اثربخشی و سابقه علمی این واکسن نسبت به نمونه‌های اروپایی سوال کرده‌اند، وزارت بهداشت آن را تأیید و وارد کشور کرده است. حمید سوری، اپیدمیولوژیست، ضمن اشاره به ضرورت واکسیناسیون گروه‌های پرخطر مانند سالمندان و کادر درمان، تأکید کرد که نقد علمی نباید منجر به ایجاد ترس و سردرگمی در جامعه شود. وی خاطرنشان کرد که اگرچه داده‌های مربوط به واکسن Hualan در مقایسه با واکسن‌های قدیمی‌تر کمتر است، اما در شرایط محدودیت گزینه‌ها، استفاده از آن می‌تواند مفید باشد. متخصصان توصیه می‌کنند تصمیم‌گیری برای تزریق واکسن باید بر اساس شواهد علمی و نیازهای گروه‌های هدف انجام شود.

یک مطالعه جدید منتشر شده در مجله European Heart Journal نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض نور شبانه بیش از ۳ لوکس می‌تواند بر سلامت قلب تأثیر منفی بگذارد. پژوهشگران دانشگاه تولین با بررسی داده‌های ۱۱٬۷۰۱ شرکتنده دریافتند که این میزان نور با افزایش ضخامت دیواره بطن چپ و کاهش توان انقباض عضله قلب همراه است. در این تحقیق، مشخص شد که هرچه میزان مواجهه با نور در طول شب بیشتر باشد، شدت تغییرات ساختاری در قلب نیز افزایش می‌یابد. این تغییرات شامل افزایش حدود ۲.۴ درصدی جرم بطن چپ و کاهش ۱.۹ درصدی شاخص انقباض عضله قلب است. یافته‌ها نشان می‌دهند که حتی سطوح پایین نور شبانه می‌تواند با اختلال در ترشح ملاتونین، ریتم شبانه‌روزی بدن و سلامت قلب را تحت تأثیر قرار دهد.

منیزیم یکی از مواد معدنی ضروری است که نقش حیاتی در سلامت زنان، از جمله تنظیم عملکرد عضلات، اعصاب، استخوان‌ها و هورمون‌ها ایفا می‌کند. دریافت کافی این ماده می‌تواند به کاهش دردهای قاعدگی از طریق شل کردن عضلات رحم و تنظیم پاسخ‌های التهابی کمک کند. همچنین منیزیم در مدیریت علائم دوران یائسگی، مانند حمایت از سلامت استخوان‌ها، بهبود کیفیت خواب و مدیریت تغییرات خلقی، مؤثر است. برای زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، منیزیم می‌تواند با بهبود حساسیت به انسولین و متابولیسم گلوکز مفید باشد. علاوه بر این، این ماده معدنی با حمایت از عملکرد قلب و عروق و حفظ توانایی‌های شناختی، به سلامت کلی زنان در دوره‌های مختلف زندگی کمک می‌کند.

علی علیزاده بر ضرورت راه‌اندازی و عملیاتی شدن سامانه ثبت و پیگیری خدمات و تعمیرات تجهیزات پزشکی تأکید کرد. وی اعلام کرد که ایجاد سازوکاری مشخص برای این حوزه، فرایند ارائه خدمت به مراکز درمانی را شفاف‌تر می‌کند. به گفته وی، استفاده از ظرفیت نمایندگان توزیع‌کننده در استان‌ها می‌تواند دسترسی به محصولات تولید داخل را به‌شدت تسهیل کند. توسعه شبکه توزیع متناسب با میزان مصرف و تعداد اعمال جراحی در استان‌های مختلف برنامه‌ریزی می‌شود. این اقدام علاوه بر توسعه بازار تولیدکنندگان، زنجیره تأمین تجهیزات پزشکی را در سراسر کشور تقویت می‌کند.

تحقیقات جدید مرکز غذا و خلق‌ووخوی دانشگاه دیکین استرالیا نشان می‌دهد که رژیم غذایی تأثیر مستقیمی بر سلامت روان و پیشگیری از اضطراب و افسردگی دارد. پروفسور فلیس جاکا، سرپرست این تیم، معتقد است آنچه می‌خوریم به اندازه ورزش و حمایت‌های روانی در بهبود وضعیت مغز مؤثر است. نتایج دو مطالعه بزرگ نشان داد که اصلاح تغذیه تحت نظر متخصصان می‌تواند به اندازه روان‌درمانی در کاهش علائم افسردگی کارساز باشد. با توجه به اینکه نیمی از اختلالات روانی پیش از ۱۴ سالگی آغاز می‌شوند، بهبود وضعیت تغذیه جوانان یک هدف حیاتی برای پیشگیری محسوب می‌شود. این پژوهشگر بر مصرف غذاهای گیاهی متنوع و محصولات تخمیری حلال مانند ماست و کفیر برای تقویت میکروبیوم بدن تأکید دارد. جاکا هشدار داد که کاهش تنوع زیستی و مصرف غذاهای صنعتی، سلامت جسمی و روانی جوامع بشری را به شدت تهدید می‌کند.

متخصصان و پزشکان درباره خطرات جدی آلودگی صوتی کلانشهرها به ویژه تهران بر سلامت شنوایی شهروندان هشدار دادند. قرار گرفتن مداوم در معرض صداهای بلند می‌تواند به سلول‌های مویی گوش داخلی آسیب برساند و تخریب آن‌ها به کاهش شنوایی دائمی منجر شود. بر اساس استانداردهای مؤسسه ملی ایمنی و بهداشت حرفه‌ای آمریکا، میانگین توصیه شده برای مواجهه شغلی با صدا ۸۵ دسی‌بل در یک روز کاری ۸ ساعته است و با افزایش شدت صوت، زمان مجاز مواجهه به شدت کاهش می‌یابد. دکتر ابراهیم رزمپا و دکتر علی‌محمد اصغری، از متخصصان برجسته گوش و حلق و بینی، تاکید کردند که میزان آسیب‌پذیری افراد به عوامل محیطی و ژنتیک بستگی دارد. افرادی مانند رانندگان تاکسی که مدت طولانی‌تری در ترافیک شهری قرار دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به مشکلات شنوایی هستند.

رئیس گروه تغذیه دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بر اهمیت حیاتی تغذیه سالم و مصرف صبحانه برای دانش‌آموزان تأکید کرد. نخوردن مستمر صبحانه باعث کاهش تمرکز، افت تحصیلی و کمبود مواد مغذی در کودکان می‌شود. کارشناسان توصیه می‌کنند والدین با تنوع دادن به سفره صبحانه و مواردی مانند تخم‌مرغ، پنیر، گردو و عدسی، فرزندان را به این وعده تشویق کنند. همچنین تنظیم ساعت خواب شبانه و صرف شام در زمان مناسب به افزایش اشتهای کودکان در صبح کمک می‌کند. همراه داشتن میان‌وعده‌های مقوی مانند میوه، خرما و توپک‌های کشمشی در مدرسه برای حفظ انرژی دانش‌آموزان ضروری است. رعایت این نکات به شکل‌گیری الگوهای صحیح تغذیه‌ای در بزرگسالی منجر خواهد شد.

مدیریت شهری تهران با آغاز فصل سرما اقدامات خود را برای تجهیز و آماده‌سازی گرمخانه‌ها و مددسراها جهت اسکان بی‌خانمان‌ها آغاز کرده است. نرگس معدنی‌پور، رئیس کمیسیون اجتماعی شورای شهر تهران، از فعال‌سازی گشت‌های جمع‌آوری و رفع نقص سامانه گرمایشی این مراکز خبر داد. به گفته مقدمی، معاون سازمان خدمات اجتماعی شهرداری، ظرفیت اسمی فعلی این مراکز حدود ۱ هزار و ۵۰۰ نفر است که در شرایط اضطراری امکان افزایش ۵۰۰ نفری آن وجود دارد. علاوه بر مراکز ثابت، مددسراهای سیار نیز با افزودن ۶۰۰ نفر به ظرفیت اسکان، خدمات خود را در شب‌های سرد سال ارائه می‌دهند. در حال حاضر روزانه نزدیک به ۱ هزار و ۲۰۰ نفر در این مراکز پذیرش شده و خدمات رایگانی مانند تغذیه، بهداشت و مددکاری دریافت می‌کنند. هدف اصلی این برنامه‌ها فراهم کردن ظرفیت پذیرش بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ نفر است تا هیچ فرد بی‌خانمانی در روزهای سرد شب را در فضای باز سپری نکند.

امین صلحی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، بر اهمیت مراقبت از سلامت روان در سالمندان و نقش آن در کاهش عوارض بیماری‌ها تأکید کرد. وی عواملی چون از دست دادن نقش‌های اجتماعی، افت سلامت جسمی، انزوا و محدودیت‌های مالی را از دلایل اصلی آسیب‌پذیری سالمندان دانست. این متخصص روان‌پزشکی اعلام کرد که اختلالات افسردگی، شناختی، هراس و اضطراب شایع‌ترین مشکلات روانی در این رده سنی هستند. صلحی بی‌توجهی اطرافیان به پیشگیری و درمان را مهم‌ترین علت تشدید افت عملکرد سالمندان عنوان کرد و خواستار ارزیابی به‌موقع شد. وی همچنین سلامت روان مراقبان سالمندان را بسیار حیاتی دانست و افزود که خستگی و فرسودگی آن‌ها مستقیماً بر کیفیت مراقبت اثر می‌گذارد. در پایان، ورزش مداوم، رژیم غذایی سالم، حفظ ارتباطات اجتماعی و سفر کردن به عنوان راهکارهای اصلی پیشگیری از این اختلالات معرفی شدند.

دکتر محمدمهدی ناصحی، درباره وضعیت پوشش بیمه‌ای خدمات دندان‌پزشکی اعلام کرد که این خدمات عمدتاً در سراسر جهان تحت پوشش بیمه‌های تکمیلی قرار دارند. وی اشاره کرد از مجموع ۲۰ خدمت دندان‌پزشکی، بیمه سلامت حدود ۱۴ خدمت را به‌ویژه برای زنان باردار و کودکان ارائه می‌دهد. به گفته ناصحی، بسته پیشنهادی خدمات دندان‌پزشکی حدود ۲ تا ۳ سال قبل به شورای عالی بیمه ارائه شد اما به دلیل محدودیت منابع در اولویت قرار نگرفت. مدیرعامل بیمه سلامت تأکید کرد هزینه‌های دندان‌پزشکی نسبت به میزان درآمد مردم در ایران بسیار بالا است. اگرچه آمار دقیق افرادی که به دلیل گرانی به دندان‌پزشک مراجعه نمی‌کنند در دست نیست، اما تعداد آنان کم برآورد نمی‌شود. او ابراز امیدواری کرد که با افزایش منابع مالی در آینده، امکان گسترش پوشش بیمه‌ای برای این هزینه‌های سنگین فراهم شود.

متخصصان تغذیه در گزارشی اعلام کردند که مصرف برنج سفید به تنهایی می‌تواند باعث افزایش سریع قند خون شود، اما با چند راهکار ساده می‌توان این اثر را تعدیل کرد. افزودن چربی‌های سالمی مانند روغن زیتون، روغن آووکادو یا مقدار کمی کره و روغن حیوانی حلال به برنج، روند هضم کربوهیدرات‌ها را آهسته می‌کند. همچنین ترکیب برنج با مواد غذایی سرشار از فیبر و پروتئین مانند عدس، لوبیا، کینوا یا سبزیجات به کنترل بهتر قند خون کمک شایانی خواهد کرد. یکی از روش‌های مؤثر دیگر، پختن و سرد کردن برنج در یخچال و سپس گرم کردن مجدد آن است که باعث افزایش نشاسته مقاوم می‌شود. به گفته کارشناسان، این روش می‌تواند پاسخ گلیسمی بدن را در برخی شرایط تا حدود ۵۰ درصد کاهش دهد. در نهایت تأکید شده است که برنج سفید لزوماً ماده غذایی بدی نیست و نحوه ترکیب آن با سایر گروه‌های غذایی اهمیت دارد.

مقایسه تمرین با کش‌های مقاومتی و وزنه‌های آزاد نشان می‌دهد که هر دو روش برای تقویت عضلات و افزایش طول عمر مفید هستند. کش‌های مقاومتی به دلیل قیمت پایین، قابلیت حمل آسان و فشار کمتر به بدن، گزینه‌ای ایده‌آل برای سالمندان، افراد کم‌تحرک و دوران توانبخشی محسوب می‌شوند. تحقیقات نشان می‌دهد تمرین با کش در زنان سالمند باعث بهبود توده عضلانی و قدرت پاها و سرعت راه رفتن می‌شود. از سوی دیگر، تمرین با وزنه‌های آزاد مانند دمبل و هالتر برای افزایش تراکم مواد معدنی استخوان و جلوگیری از پوکی استخوان، به‌ویژه در زنان، بسیار مؤثر است. در نهایت، انتخاب بین این دو روش به شرایط جسمانی، سطح آمادگی و اهداف فردی برای حفظ کیفیت زندگی در سنین بالا بستگی دارد.

دکتر احمد دلبری، رئیس مرکز تحقیقات سالمندی، در سمپوزیوم تخصصی سالمندی هشدار داد که حدود ۹۵ درصد جامعه علوم پزشکی تمایلی به فعالیت تخصصی در حوزه سالمندی ندارند. وی افزود که شمار مبتلایان به دمانس در ایران از ۵۲۴ هزار نفر در سال ۲۰۱۹، تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۲ میلیون نفر خواهد رسید. به گفته وی، ۴۵ درصد موارد دمانس با کنترل عواملی مانند فشار خون، دیابت و چاقی قابل اصلاح است. همچنین داروهای نسل جدید توانستهاند پیشرفت بیماری را در مراحل اولیه تا ۳۰ درصد کاهش دهند. دلبری بر لزوم توسعه زیرساختهای تخصصی و همکاری همهجانبه دستگاههای اجرایی پیش از رسیدن به نقطه بحرانی تأکید کرد.

به مناسبت روز جهانی سالمند، علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت سالمندان را گنجینه‌های خرد و تجربه جامعه دانست. وی با اشاره به شعار عصر زندگی طولانی‌تر بر ضرورت تغییر مسیر از کنترل بیماری‌های مزمن به سمت حفظ توانمندی‌های عملکردی تأکید کرد. معاون بهداشت وزارت بهداشت تصریح کرد که معاونت بهداشت در مرحله تدوین برنامه‌ها برای استقرار الگوی مراقبت یکپارچه سالمندان قرار دارد. دستیابی به این هدف در بستر استقرار برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع کاملاً میسر است. پزشک خانواده با رصد دقیق، کانون اصلی مدیریت توانمندی‌های سالمند و پیشگیری از وابستگی او محسوب می‌شود.

پدیده انزوای اجتماعی و تنهایی سالمندان به یکی از چالش‌های جدی در کلانشهر تهران تبدیل شده است، به طوری که ۱۳ درصد جمعیت هر محله را سالمندان تشکیل می‌دهند و ۱۵ درصد آنان در تنهایی مطلق زندگی می‌کنند. ایران هم‌اکنون جزو پنج کشور جهان با سریع‌ترین روند سالمندی است و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۳۰ حدود ۳۰ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل دهند. دکتر راحله علیمرادزاده، استادیار دانشگاه علوم پزشکی ایران، هشدار داد که تنهایی مزمن با برهم زدن تعادل انتقال‌دهنده‌های عصبی و افزایش سطح هورمون کورتیزول، خطر ابتلا به آلزایمر را تا ۳۰ درصد افزایش می‌دهد. پیرگوشی و ناتوانی در شنیدن فرکانس‌های صوتی نیز یکی از شایع‌ترین دلایل کناره‌گیری سالمندان از تعاملات اجتماعی است. کارشناسان توصیه می‌کنند اطرافیان با اصلاح مهارتهای ارتباطی و برقراری ارتباط چهره‌به‌چهره، به سالمندان در درک کلمات و جلوگیری از انزوا کمک کنند.

گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که بیماران این روزها برای تأمین برخی اقلام دارویی با دشواری‌ها و موانعی روبه‌رو هستند. تحریم‌های اخیر و آسیب دیدن واحدهای تولیدی و توزیعی دارو در جریان تحولات اخیر، تأثیر محسوسی بر زنجیره تأمین دارو گذاشته است. رئیس سازمان غذا و دارو اعلام کرده است که در جریان رویدادهای اخیر، تعدادی از کارخانه‌ها و مجموعه‌های دارویی آسیب دیده‌اند. برای جبران بخشی از این کمبودها، محموله‌ای از مواد اولیه دارویی از مبدأ هند به کشور وارد شده است. مقامات ارشد کشور نیز بارها بر تأثیر محاصره و تحریم‌ها بر ایجاد محدودیت در دسترسی به دارو و مواد غذایی تأکید کرده‌اند.

مواجهه با معلولیت فرزند، مسیری دشوار برای والدین است که نیازمند گذار از مراحل انکار، خشم و غم به مرحله پذیرش است. معلولیت تنها یک نقص جسمی نیست، بلکه مجموعه‌ای از اختلالات است که اگر با حمایت خانواده همراه نباشد، به انزوای اجتماعی منجر می‌شود. والدین باید با کشف توانمندی‌های فرزند خود، از تبدیل شدن اختلال به محدودیت جلوگیری کنند. بر اساس آموزه‌های اسلامی، معلولیت نشانه غضب الهی نیست و بر کرامت ذاتی انسان و عدالت در برخورد با توانمندی‌ها تأکید شده است. نقش والدین در پذیرش کودک همان‌گونه که هست، مرز میان شکوفایی یا انزوای او خواهد بود.

مصرف مکمل‌های غذایی، به‌ویژه مکمل‌های حاوی زردچوبه و کورکومین، می‌تواند خطرات جدی برای سلامت کبد به همراه داشته باشد. دکتر رایان مارینو و دکتر تتیانا چرز، متخصصان سم‌شناسی، هشدار دادند که این مکمل‌ها می‌توانند باعث التهاب، تغییرات در آزمایش‌ها و حتی نارسایی کامل کبد شوند. افزودنی‌هایی مانند پیپرین که از فلفل سیاه گرفته می‌شود، برای افزایش جذب کورکومین به مکمل‌ها اضافه می‌شوند که این امر می‌تواند احتمال اثرات نامطلوب را افزایش دهد. کارشناسان تأکید می‌کنند که محصولات موجود در بازار از نظر خلوص و ایمنی به‌خوبی بررسی نمی‌شوند و ممکن است حاوی آلاینده‌های سمی باشند. ایمن‌ترین راه مصرف زردچوبه استفاده از آن به عنوان ادویه در غذاها و نوشیدنی‌ها است. متخصصان توصیه می‌کنند که مصرف‌کنندگان پیش از آغاز مصرف هرگونه مکمل، حتماً با پزشک خود مشورت کنند.

نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که افراد پس از کاهش بیش از ۸۵ درصدی مصرف غذاهای فوق فرآوری‌شده، علائم کمتری از افسردگی و اضطراب را تجربه کردند. دکتر نیاشا چاگودرا، استادیار روان‌پزشکی دانشگاه کالیفرنیا، اعلام کرد که این دسته از غذاهای ناسالم ممکن است با آسیب به لایه محافظ روده و ایجاد التهاب مزمن، به مغز آسیب برسانند. در این پژوهش، ۲۰ شرکت‌کننده دارای اضافه وزن و اختلالات متابولیک بررسی شدند که به دو گروه تقسیم شدند. گروهی که به مدت چهار هفته رژیم غذایی کم‌فرآوری‌شده داشتند، در شاخص‌های افسردگی امتیازات به مراتب پایین‌تری کسب کردند. غذاهای فوق فرآوری‌شده با داشتن مقادیر بالای قند، نمک و چربی، باعث تحریک هورمون دوپامین و ایجاد ولع در افراد می‌شوند. با این حال، پژوهشگران تاکید می‌کنند که این یک مطالعه مقدماتی است و برای تایید قطعی نتایج به تحقیقات بزرگ‌تری نیاز است.