به کارگیری هوش مصنوعی در صنعت فضایی ایران

برنامه ملی آموزش هوش مصنوعی برای ۲۱۰ هزار معلم مدارس غیردولتی در ایران اجرا شد. احمد محمودزاده، معاون وزیر آموزش و پرورش، اعلام کرد که این دوره آموزشی ۳۶ ساعته شامل آموزش‌های برخط، آفلاین، کارگاه‌های آنلاین و حضور در کلاس است. محتوای این دوره بر مبانی هوش مصنوعی، کاربرد ابزارها در آموزش، تحلیل داده‌ها و مباحث اخلاقی تمرکز دارد. هدف اصلی این طرح، ارتقای سواد دیجیتال معلمان و تبدیل دانش‌آموزان از مصرف‌کننده صرف به کاربران آگاه و خلاق در محیط‌های مبتنی بر داده است. همچنین، برنامه‌های آموزشی مشابهی برای دانش‌آموزان شامل پروژه‌های عملی در آینده پیش‌بینی شده است.

محققان دانشگاه MIT به همکاری گوگل و دانشگاه نورث‌ایسترن، ابزار جدیدی به نام InstructMesh را برای اصلاح و ساخت مدل‌های سه‌بعدی طراحی کرده‌اند. این نرم‌افزار که از ترکیب سیستم TRELLIS مایکروسافت و مدل زبانی GPT-4 استفاده می‌کند، مشکل طراحی‌های غیرکاربردی هوش مصنوعی را حل می‌کند. برخلاف مدل‌های قبلی که فقط ظاهر اشیاء را درک می‌کردند، InstructMesh به کاربران اجازه می‌دهد با دستورات متنی و هایلایت کردن بخش‌های خاص، اشیاء را به گونه‌ای اصلاح کنند که در دنیای واقعی قابل استفاده باشند. برای مثال، این ابزار توانسته محصولاتی خلاقانه مانند یک ماگ با دسته در طرح دم اژدها یا یک ویژل آبی به شکل صدف تولید کند. این فناوری علاوه بر اشیاء خانگی، در ساخت تجهیزات پزشکی مانند بریس زانو و حتی بدنه ربات‌ها نیز کاربرد دارد.

بخش نیکوکاری گوگل مبلغ ۲.۱ میلیون دلار بودجه را به آزمایشگاه حمل‌ونقل ان‌ام‌آی‌تی اهدا کرده است. این طرح یکی از ۱۵ پروژه منتخب در سطح جهان از سوی گوگل برای نوآوری‌های هوش مصنوعی محسوب می‌شود. بودجه تخصیص‌یافته صرف توسعه پلتفرم هوشمندی به نام مرکز هوش حمل‌ونقل عمومی خواهد شد. هدف این پروژه یکپارچه‌سازی سامانه‌های نظارت لحظه‌ای، کنترل عملیات و ارتباط با مسافران در یک بستر مرکزی واحد است. این فناوری به مدیران مراکز کنترل کمک می‌کند تا در لحظه تصمیمات آگاهانه‌تری اتخاذ کنند و اطلاعات دقیق‌تری به مسافران ارائه دهند. علاوه بر کمک مالی سه ساله، مهندسان و متخصصان هوش مصنوعی گوگل نیز به صورت داوطلبانه از این پروژه پشتیبانی خواهند کرد. مدیران پروژه تأکید کرده‌اند که هدف این سیستم جایگزینی انسان نیست، بلکه توانمندسازی کارکنان برای بهبود کیفیت خدمات است.

بحران حفظ استعدادها و پژوهشگران نخبه، به چالش اصلی شرکت‌های پیشروی هوش مصنوعی تبدیل شده است و حتی پرداخت حقوق‌های نجومی نیز مانع از جابجایی مکرر آن‌ها نمی‌شود. لیلیان ونگ، یکی از هم‌بنیان‌گذاران آزمایشگاه Thinking Machines، پس از جدایی اولیه، بار دیگر به OpenAI بازگشت تا روی پروژه خودبهبودی بازگشتی کار کند. این در حالی است که شرکت‌هایی مانند گوگل و متا نیز طی ماه‌های اخیر شاهد جدا شدن پژوهشگران ارشد خود و پیوستن آن‌ها به شرکت‌های رقیب بوده‌اند. این پویایی نشان می‌دهد که اکوسیستم هوش مصنوعی به‌شدت به هم پیوسته است و شرکت‌ها علاوه بر رقابت شدید برای جذب بازار، بر سر منابع انسانی محدود با یکدیگر مبارزه می‌کنند. کارشناسان معتقدند این روند نشان‌دهنده قدرت بالای نیروی انسانی متخصص در تعیین شرایط کاری خود است.

پژوهشگران دانشگاه های امآیتی، کارنگی ملون، نیویورک و استنفورد سیستم هوش مصنوعی جدیدی را توسعه داده اند که موفق شد بازیکنان برتر انسانی را در بازی استراتژیک استراتگو شکست دهد. این بازی دو نفره به دلیل داشتن اطلاعات پنهان، معیار مناسبی برای سنجش تفکر استراتژیک مدل های هوش مصنوعی است. سیستم جدید با ترکیب الگوریتم های کارآمد و تکنیک های تصمیم گیری، عملکردی بسیار بهتر و ارزان تر از مدل های قبلی ارائه داد. پژوهشگران معتقدند این فناوری می تواند در حل مسائل دنیای واقعی مانند مذاکرات تجاری و امنیت سایبری به انسان ها کمک کند. جزئیات این دستاورد علمی در نشریه نیچر منتشر شده است.

برخی دانشمندان معتقدند نسل کنونی هوش مصنوعی از نظر خودآگاهی به بن‌بست رسیده است. رایانه‌های مدرن بر اساس معماری فون نویمان کار می‌کنند که انرژی زیادی مصرف می‌کند. در مقابل، مغز انسان با مصرف انرژی بسیار کمتری اطلاعات را پردازش و ذخیره می‌کند. محاسبات نورومورفیک با استفاده از ممریستورها به دنبال شبیه‌سازی عملکرد مغز هستند. شرکت استرالیایی کورتیکال لبز نیز رایانه‌ای زیستی با استفاده از نورون‌های انسانی ساخته است. فیلسوفان و عصب‌شناسان بر این باورند که این فناوری‌های شبیه‌ساز مغز ممکن است روزی به خودآگاهی دست یابند.