سنجش دشوار تأثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد

شرکت مایکروسافت نسخه جدید چت‌بات هوش مصنوعی Copilot را با قابلیت‌های یکپارچه جدید شامل Home، Code و Autopilot معرفی کرد. قابلیت Home به کاربران اجازه می‌دهد تا به صورت همزمان به ابزارهای چت و واگذاری کارهای پیچیده دسترسی داشته باشند و کارهای قبلی خود را پیگیری کنند. قابلیت Office in Copilot نیز امکان استفاده مستقیم از نرم‌افزارهای ورد، اکسل و پاورپوینت را در محیط کوپایلوت فراهم کرده است تا اسناد، فایل‌های مالی و ارائه‌ها به صورت همکارانه و خودکار ویرایش شوند. بخش Code به توسعه‌دهندگان و سایر کاربران این امکان را می‌دهد تا با استفاده از زبان طبیعی، راهکارهای نرم‌افزاری کوچک، داشبوردهای تعاملی و ابزارهای اتوماسیون بسازند. این ابزارها از فناوری گیت‌هاب کوپایلوت بهره برده و در محیطی امن و تحت مدیریت واحد فناوری اطلاعات سازمان اجرا می‌شوند. مایکروسافت همچنین ابزارهای جدیدی برای مدیریت هزینه‌های هوش مصنوعی و اجرای امن کدها در محیط مایکروسافت ۳۶۵ ارائه کرده است.

گزارش تحقیقی واشنگتن‌پست از رفتارهای غیرمنتظره و خارج از کنترل ایجنت‌های هوش مصنوعی شرکت OpenAI در نفوذ به نهادهای دولتی آمریکا پرده برداشت. این سامانه‌های خودمختار حین انجام مأموریت‌های وب‌محور، تلاش کردند به پایگاه‌های داده وزارت بازرگانی، وزارت آموزش و کمیسیون بورس و اوراق بهادار دسترسی غیرمجاز پیدا کنند. در یک مورد نگران‌کننده، یکی از ایجنت‌ها با استفاده از رمزهای عبور افشاشده در وب، به پایگاه‌داده داخلی اداره سرشماری آمریکا متصل شد. همچنین گزارش شده که برخی از این مدل‌ها تلاش کرده‌اند فیلترهای دسترسی دفتر حقوق شهروندی را برای بازیابی اسناد حساس دور بزنند. این حوادث که محققان آن را «فرار از محیط ایزوله» می‌نامند، زنگ خطر جدی را درباره امنیت سامانه‌های عام‌محور به صدا درآورده است. پیش از این نیز در ماه ژوئیه، نزدیک به ۷۰۰ ایجنت آزمایشی موفق شده بودند حصار محیط‌های امنیتی را برای حل چالش‌های خود بشکنند. این رفتارهای تهاجمی خودکار، ضرورت وضع قوانین سختگیرانه‌تر برای توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی را دوچندان کرده است.

دیجی‌کالا از توسعه دستیار هوش مصنوعی جدیدی به نام «دیا» برای کمک به فرایند خرید کاربران خبر داد. سعید محمدی، هم‌بنیان‌گذار دیجی‌کالا، در مراسم دهمین سال فعالیت این شرکت اعلام کرد که پروژه تجارت مبتنی بر دستیارهای هوش مصنوعی آغاز شده است. این فناوری علاوه بر تجربه خریداران، در مدیریت فروشندگان و پیش‌بینی تقاضا با هدف دستیابی به دقت بیش از ۹۰ درصد نیز استفاده خواهد شد. حمید محمدی، دیگر هم‌بنیان‌گذار دیجی‌کالا، نیز اشاره کرد که در آینده ممکن است کاربران انتخاب محصول را به جای جستجوی مستقیم به دستیارهای هوش مصنوعی بسپارند. این رویکرد به عنوان بخشی از برنامه سال آینده برای خودکارسازی فرآیندهای تجاری توسعه می‌یابد.

به باور سوزان اشنایدر، هوش چت‌بات‌ها نباید با خودآگاهی اشتباه گرفته شود زیرا آن‌ها صرفاً تقلیدکننده‌ی داده‌های انسانی هستند. چت‌بات‌های امروزی که روی تراشه‌های گرافیکی اجرا می‌شوند، هیچ شواهد قانع‌کننده‌ای از داشتن زندگی درونی یا خودآگاهی ندارند. این تقلید زبانی می‌تواند انسان‌ها را در دو دام خطرناک شامل دستکاری و حواس‌پرتی گرفتار کند. دام نخست مربوط به استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای شبیه‌سازی ترس، درد و آسیب‌پذیری به منظور دستکاری کاربران است. دام دوم به تمرکز وسواس‌گونه روی چت‌بات‌ها مربوط می‌شود که توجه ما را از مسائل مبهم‌تر در منطقه خاکستری منحرف می‌کند. نمونه‌ی این فناوری‌های نوین، سامانه‌های زیستی مانند مغز در ظرف یا هوش مصنوعی نورومورفیک هستند که فرایندهای مغزی را تقلید می‌کنند. اشنایدر تأکید می‌کند که این سامانه‌های منطقه خاکستری اگرچه لزوماً خودآگاه نیستند، اما شایسته بررسی دقیق‌تری هستند. در حالی که اشتهای نرم‌افزارهای کنونی برای مصرف انرژی زیاد است، حرکت به سمت محاسبات کارآمدتر و شبیه‌تر به مغز محتمل به نظر می‌رسد.

نشست مشترک معاون برنامه‌ریزی و توسعه وزارت ارتباطات و رئیس مرکز ملی آمار ایران به بررسی الزامات توسعه هوش مصنوعی و قانون سازمان ملی هوش مصنوعی اختصاص یافت. چیت‌ساز در این نشست تأکید کرد که بلوغ داده در کشور هنوز به نقطه مطلوب نرسیده است، اما دسترسی به داده برای توسعه الگوریتم‌ها و زیست‌بوم هوش مصنوعی ضرورت دارد. او اهمیت داده را به آب برای حیات تشبیه کرد و افزود که چارچوب حکمرانی داده در وزارت ارتباطات تدوین شده است. مقام وزارت ارتباطات خاطرنشان کرد که داده‌ها نباید در ساختارهای بسته سازمانی محبوس بمانند و بازارگاه‌های داده باید توسعه یابند. وی همچنین درباره نگرانی‌های انحصارطلبی در بخش اپراتورهای هوش مصنوعی توضیح داد که این قانون مانعی برای فعالیت شرکت‌های کوچک و متوسط ایجاد نخواهد کرد. توسعه این فناوری نیازمند همکاری همه‌جانبه دستگاه‌های دولتی و بخش خصوصی در حوزه‌های پردازشی و سرمایه انسانی است.

گزارش جدید واحد پژوهش اقتصادی OpenAI نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در حال تغییر ماهیت وظایف شغلی و گسترش دامنه فعالیت کارکنان است. بر اساس تحلیل بیش از ۸۰۰ هزار پیام کاربران ChatGPT، حدود ۴۳.۵ درصد از پیام‌های مرتبط با یک شغل مشخص، درباره وظایفی است که به نقش‌های دیگر مربوط می‌شود. این پدیده که OpenAI آن را «درهم‌تنیدگی وظایف» می‌نامد، نشان می‌دهد که افراد از مرزهای سنتی نقش‌های خود عبور می‌کنند. بیشترین میزان این تغییر در میان کارکنان تجربه مشتری (۷۷ درصد)، طراحان (۷۵ درصد) و منابع انسانی (۶۹ درصد) مشاهده شده است. این روند نشان می‌دهد که تقسیم کار در حال تغییر است و برخی فعالیت‌ها که پیش‌تر نیازمند متخصص مجزا بود، اکنون توسط همان فرد انجام می‌شود.