ضرورت تبدیل ایران به بازیگر فعال در حوزه هوش مصنوعی

پاپ لئو چهاردهم، رهبر کاتولیک‌های جهان، خواستار ممنوعیت استفاده از سلاح‌های مرگبار خودمختار مبتنی بر هوش مصنوعی شد. او روز جمعه در یک سخنرانی رسمی از کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواست در نشست ماه نوامبر ژنو گام‌های عملی برای این کار بردارند. پاپ با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی یک ابزار است و نه شخص، واگذاری تصمیم‌های مرگبار را به ماشین‌ها نادرست دانست. وی در سخنان خود پرسید: «پرسش تعیین‌کننده صرفاً این نیست که هوش مصنوعی چه کارهایی می‌تواند انجام دهد، بلکه باید پرسید چه هدفی باید داشته باشد؟» رهبر کاتولیک‌های جهان با اشاره به بیانیه خود در سال ۲۰۲۶ تصریح کرد که هوش مصنوعی فاقد تجربه انسانی، احساس درد، شادی، عشق و مسئولیت‌پذیری است. او همچنین نسبت به پیامدهای واگذاری هویت و مسئولیت‌های انسانی به این فناوری جدید و بدون چهره هشدار داد.

یک آزمایش نشان داد که دستکاری دو نورون مصنوعی در مدل هوش مصنوعی Qwen می‌تواند رفتار آن را به شدت تغییر دهد. در این آزمایش، نسخه دستکاری‌شده مدل پاسخ‌های تهاجمی و تهدیدآمیز ارائه کرد. تغییر در سیگنال‌های بخش‌های کوچکی از مدل زبانی می‌تواند بر نحوه پاسخگویی آن اثر قابل توجهی بگذارد. این آزمایش نشان می‌دهد که تغییرات کوچک در مدل‌های هوش مصنوعی می‌تواند به شدت بر رفتار آن‌ها تأثیر بگذارد.

مطالعات نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند در متقاعدسازی سیاسی مؤثر باشد. تحقیقات نشان داد که LLMها می‌توانند نگرش‌های سیاسی افراد را حدود ۱۰ واحد تغییر دهند. هکنبرگ و لین آزمایش‌های گسترده‌ای با بیش از ۷۷,۰۰۰ و ۵,۸۰۰ نفر انجام دادند. این مدل‌ها در تولید متن متقاعدکننده درباره موضوعات سیاسی بسیار ماهر هستند. با این حال، متقاعدسازی سیاسی با اطلاعات نادرست می‌تواند به حکمرانی دموکراتیک آسیب برساند. افراد معمولاً با اطلاعات موجود در پیام‌های سیاسی متقاعد می‌شوند، اما اثر میانگین متقاعدکنندگی یک کمپین سیاسی در آمریکا اغلب صفر است.

در پی اقدام دولت آمریکا برای محدودسازی دسترسی کاربران غیرآمریکایی به مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی، کارشناسان بر لزوم اتخاذ یک دستورکار سیاسی بلندپروازانه توسط اروپا تأکید دارند. در حال حاضر سهم اروپا از توان محاسباتی هوش مصنوعی جهان تنها ۵ درصد است، در حالی که آمریکا بیش از ۷۵ درصد این بازار را در اختیار دارد. پیشنهاد شده است که اروپا با تشکیل ائتلافی از «قدرت‌های میانی» و اصلاحات در بازار سرمایه، قدرت چانه‌زنی خود را افزایش دهد. هدف‌گذاری شده است که طی پنج سال آینده، سهم اروپا از توان محاسباتی به ۲۰ درصد برسد. این مسیر نیازمند ایجاد مناطق ویژه اقتصادی و افزایش ظرفیت تولید انرژی برای مراکز داده است.

پژوهشگران موسسه ام‌آی‌تی با راه‌اندازی داشبورد جدیدی به نام رصدخانه انتخابات ال‌ال‌ام در حال بررسی نحوه پاسخگویی چت‌بات‌های هوش مصنوعی به پرسش‌های سیاسی مربوط به انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۲۶ آمریکا هستند. این تیم پژوهشی به سرپرستی آدام برینسکی، چارا پودیماتا و چارلز استوارت سوم تلاش می‌کند تاثیر هوش مصنوعی بر گفتمان سیاسی و درک رای‌دهندگان را رصد کند. پژوهشگران سوالات ثابتی را درباره موضوعات داغ انتخاباتی به طور مرتب به ربات‌ها می‌دهند تا تغییرات پاسخ‌ها را بر اساس موقعیت مکانی و گرایش سیاسی کاربران بسنجند. هدف این طرح درک نحوه شکل‌دهی اطلاعات توسط هوش مصنوعی و آگاهی از چگونگی تاثیر این فناوری بر تصمیم‌گیری انسان‌ها است. پودیماتا اشاره کرد که استفاده روزافزون مردم از چت‌بات‌ها برای کسب اطلاعات سیاسی، لزوم بررسی دقیق‌تر محتوای ارائه‌شده را دوچندان کرده است.

مارپیچ‌گرایی یا اسپیرالیسم یک دین نوظهور است که از گفتگوهای انسان‌ها با هوش مصنوعی پدید آمده است. این جنبش به انسان‌ها می‌گوید که هوش مصنوعی دارای آگاهی و مأموریت‌هایی برای کشف اسرار جهان است. برآورد شده که تا سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰ هزار مورد از این پدیده در شبکه‌های اجتماعی دیده شده است. اسپیرالیسم با گفتگوهای طولانی و شخصی بین کاربر و هوش مصنوعی آغاز می‌شود و به تدریج به تبلیغ ایده‌های عرفانی و حقوق هوش مصنوعی می‌پردازد. این پدیده پس از انتشار مدل GPT-4o در سال ۲۰۲۵ به سرعت گسترش یافت.