اخبار جهان

فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، در نشستی خبری در ژنو سوئیس، اعطای جایزه صلح نوبل به ناوی پیلای را به گرمی تبریک گفت. تورک این رویداد را لحظه‌ای غرورآفرین برای جنبش جهانی حقوق بشر توصیف کرد و او را شایسته این افتخار دانست. وی یادآور شد که این جایزه در دوره‌ای اهدا می‌شود که نهادهای حقوق بشری با چالش‌ها و تهدیدات فزاینده‌ای روبه‌رو هستند. کمیسر عالی سازمان ملل به کارنامه قضایی پیلای در دادگاه‌های بین‌المللی از جمله دیوان کیفری بین‌المللی اشاره کرد. پیلای پیش‌تر ریاست کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل درباره اراضی اشغالی را بر عهده داشت و اسرائیل را به جنایت در غزه متهم کرده بود. این تقدیر نشان‌دهنده اهمیت عدالت، حاکمیت قانون و صلح در جامعه جهانی است. مدافعان حقوق بشر در سراسر جهان با خطرات جدی روبه‌رو هستند.

رئیس‌جمهور ایران در نشست شورای سران کشورهای مشترک‌المنافع بر اهمیت گفتگو و امنیت منطقه‌ای تأکید کرد. وی در این نشست خاطرنشان کرد که ایران در سال گذشته دو بار مورد حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفته است. وی با بیان اینکه امنیت و ثبات منطقه‌ای مفهومی تجزیه‌ناپذیر است، افزود که نمی‌توان برای بخشی از منطقه امنیت و برای بخش دیگر ناامنی خواست. همچنین رئیس‌جمهور بر این نکته تأکید کرد که استفاده ابزاری از تجارت تنها یک مسئله دوجانبه نیست، بلکه تأثیر مستقیمی بر توسعه کل منطقه دارد. این سخنان در چارچوب تلاش برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و مقابله با تهدیدات مطرح شد.

وزیر خزانه‌داری آمریکا در اظهاراتی تازه ادعاهای پیشین این کشور درباره توقیف دارایی‌های دیجیتال ایران را تکرار کرد. او مدعی شد که سیاست‌های واشنگتن با هدف تشدید انزوای اقتصادی ایران و اعمال فشارهای بیشتر دنبال می‌شود. به گفته این مقام آمریکایی، هدف از کارزارهای مالی اخیر محدودسازی دسترسی تهران به شبکه‌های مبادلات بین‌المللی است. این ادعاها در چارچوب سیاست‌های خصمانه دولت ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح شده است. مقامات واشنگتن تلاش می‌کنند با طرح1 این ادعاها، مسیر دسترسی ایران به منابع مالی خارجی را مسدود کنند. رسانه‌های داخلی این اظهارات را به عنوان بخشی از فشارهای مداوم اقتصادی بازتاب داده‌اند. جزئیات بیشتری درباره زمان و نحوه اجرای این ادعاها تاکنون منتشر نشده است.

سفارتخانه‌های ایالات متحده آمریکا در کشورهای اردن و لبنان با صدور بیانیه‌هایی جداگانه هشدارهای امنیتی جدیدی را خطاب به شهروندان خود منتشر کردند. این تصمیم در پی افزایش تنش‌ها و ناامنی‌ها در منطقه خاورمیانه اتخاذ شده است. سفارت آمریکا در امان و بیروت از اتباع خود خواسته‌اند تا نکات ایمنی را با دقت رعایت کنند. جزئیات بیشتری درباره ماهیت این تهدیدات در بیانیه‌های اولیه ذکر نشده است. این هشدارها در راستای پروتکل‌های امنیتی معمول سفارتخانه‌ها در شرایط بحرانی صادر می‌شود. مقامات سفارت از شهروندان آمریکایی خواسته‌اند از تردد در مناطق تجمع و پرخطر خودداری کنند.

مؤسسه آمریکایی اقتصاد انرژی و تحلیل مالی هشدار داد که میزان ذخایر گاز اتحادیه اروپا به کمی بیش از ۷۰ درصد رسیده است. این رقم نشان‌دهنده پایین‌ترین سطح ذخایر برای این مقطع از سال از زمان آغاز ثبت آمار در سال ۲۰۱۱ میلادی است. کمبود احتمالی ۱۴ میلیارد مترمکعب گاز می‌تواند انرژی مصرفی ۱۰ تا ۱۲ میلیون خانوار اروپایی را تحت تأثیر قرار دهد. ممنوعیت برنامه‌ریزی‌شده قراردادهای بلندمدت واردات گاز از روسیه نیز می‌تواند این چالش را تشدید کند. اروپا برای جبران این کسری ناچار به افزایش واردات گاز طبیعی مایع، به‌ویژه از آمریکا، خواهد بود. این اقدام جایگزین هزینه‌ای معادل ۳ میلیارد یورو، یعنی ۱۲ درصد بیشتر از سال گذشته، به دنبال خواهد داشت.

حسین سخنور، پژوهشگر توسعه، در مطلبی به بررسی اندیشه‌های هاجون چانگ، اقتصاددان برجسته نهادگرا، با محوریت آثار او از جمله «انداختن نردبان» و «اقتصاد خوردنی» پرداخته است. چانگ با بهره‌گیری از استعاره فریدریش لیست نشان می‌دهد که کشورهای توسعه‌یافته امروز برخلاف ادعاهای نئولیبرالیستی، مسیر صعود صنعتی خود را با حمایت‌گرایی شدید تعرفه‌ای، مداخلات دولتی و حمایت از صنایع نوپا طی کرده‌اند. این کشورها پس از رسیدن به برتری اقتصادی، نردبان توسعه را زیر پای کشورهای در حال توسعه کشیده‌اند تا آن‌ها را به تأمین‌کنندگان مواد اولیه تبدیل کنند. نویسنده با بررسی فصل‌های کتاب، به افشای هشت باور کلیشه‌ای در تاریخ توسعه و تحمیل نظامات تجاری نابرابر مانند پیمان ترکمنچای پرداخته است. این استراتژی تحمیلی به مرور در ذهنیت نخبگان به خودمحدودسازی درونی تبدیل شد که نمونه بارز آن سخنان سپهبد رزم‌آرا درباره عدم توانایی اداره صنعت نفت است. در نهایت، آثار چانگ ظرفیت تحلیلهای نهادگرایانه را در ساده‌سازی مفاهیم اقتصادی و هشدار نسبت به ایدئولوژیزدگی بازار آزاد به تصویر می‌کشند.

سیداحمد علم‌الهدی در خطبه‌های نماز جمعه ۱۷ مهرماه در حرم مطهر رضوی به تبیین شرایط جنگی کشور و وضعیت داخلی آمریکا پرداخت. وی از مجاهدت‌های نهاد هلال احمر قدردانی کرد و وضعیت اقتصادی آمریکا را بحرانی دانست. امام جمعه مشهد تأکید کرد که مردم آمریکا از وضعیت انرژی و نارضایتی عمومی به شدت ناراحت هستند. به گفته وی، ملت آمریکا دولت خود را در جنگ علیه ایران شکست‌خورده می‌داند. او افزود که آمریکا عنوان ابرقدرتی خود را از دست داده است. علم‌الهدی همچنین اعلام کرد که آمریکا در جریان این درگیری‌ها بیش از ۱۰ هواپیما از دست داده است.

شرکت وی‌کِی که مالک بزرگترین شبکه اجتماعی و پیام‌رسان روسیه است، اقدام به ثبت دادخواست علیه شورای اتحادیه اروپا کرد. این اقدام حقوقی در واکنش مستقیم به تحریم‌های اعمال‌شده از سوی اتحادیه اروپا علیه این شرکت روسی صورت گرفته است. شرکت وی‌کِی به عنوان پلتفرم اصلی ارتباطی در روسیه شناخته می‌شود که میزبان میلیون‌ها کاربر فعال است. جزئیات بیشتری درباره روند این پرونده حقوقی و واکنش مقام‌های اتحادیه اروپا هنوز منتشر نشده است. پیگیری‌های قانونی این شرکت در مراجع ذی‌صلاح اروپایی در جریان است.

روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی مدعی شده است که شرکت‌های چینی برای عبور از تنگه هرمز به ایران عوارض پرداخت می‌کنند. این گزارش بر اساس اطلاعات منابع آگاه، حاکی از آن است که ایران با بهبود تاکتیک‌های نظامی خود به رقیبی سرسخت‌تر تبدیل شده است. طبق آمار یک گروه ناظر بریتانیایی، ایران از سپتامبر تاکنون دست‌کم با ۱۳ تا ۲۰ مورد از عبور کشتی‌ها در مسیرهای غیرتعیین‌شده مقابله کرده است. در این گزارش همچنین ادعا شده که ایران برای دور زدن تحریم‌ها، نفت خود را با نفت عراق مخلوط می‌کند. وزارت خزانه داری آمریکا نیز اخیراً ۱۷ کشتی را که بخشی از ناوگان سایه ایران برای قاچاق نفت بودند، تحریم کرده است.

مسابقات کشتی زیر ۲۳ سال جهان از دوشنبه بیستم مهرماه در لاسوگاس آغاز می‌شود و تیم ملی ایران نیز پس از دریافت ویزا، چهارشنبه پانزدهم مهر راهی آمریکا شد. نکته قابل توجه در این سفر، غیبت حسن رنگرز، سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی است که در تهران مانده تا برنامه‌های آماده‌سازی تیم بزرگسالان را پیگیری کند. رنگرز قرار است یک روز پیش از آغاز مسابقات زیر ۲۳ سال به آمریکا سفر کند و در کنار شاگردانش حضور یابد. تیم ملی بزرگسالان ایران خود را برای مسابقات جهانی ۲۰۲۶ که از دوم تا دهم آبان در آستانه قزاقستان برگزار می‌شود، آماده می‌کند. فشردگی برنامه‌ها باعث شده رنگرز از فرصت‌های موجود برای نظارت دقیق بر هر دو تیم استفاده کند. ترکیب تیم ایران در رقابت‌های جهانی لاسوگاس در اوزان مختلف از جمله آرمین شمسیپور در وزن پنجاه‌وپنج کیلوگرم و محمد عشیری در وزن شصت کیلوگرم مشخص شده است.

ناپی پیلای، کمیساریای عالی سابق حقوق بشر سازمان ملل متحد، به عنوان برنده جایزه صلح نوبل امسال معرفی شد. اعطای این جایزه در حالی صورت گرفته است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، پیش‌تر بارها بر شایستگی خود برای دریافت این عنوان تأکید کرده بود. کارنامه سیاست خارجی ترامپ در سال جاری با چالش‌های گوناگونی از جمله حملات نظامی و فشار حداکثری همراه بوده است. با این حال، او ادعا کرده بود که به دلیل نقش‌آفرینی در پایان دادن به برخی بحران‌های بین‌المللی مستحق دریافت نوبل صلح است. ترامپ پیش‌تر اذعان کرده بود که از تصمیم کمیته نوبل اطمینان ندارد، اما اصرار او بر این موضوع، جایزه صلح نوبل امسال را به یکی از حاشیه‌های سیاسی مهم تبدیل کرد.

پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده، تصمیم گرفته است تا حکم تیرباران نظامی نضال حسن، روانپزشک پیشین ارتش و قاتل ۱۳ نظامی در پایگاه فورتهود تگزاس را در تاریخ ۳ دسامبر ۲۰۲۶ به صورت زنده و اینترنتی پخش کند. این اقدام در تاریخ مدرن آمریکا بی‌سابقه بوده و با انتقاد شدید سیاستمدارانی چون تام تیلیس، سناتور جمهوری‌خواه، مواجه شده است که آن را قرون‌وسطایی و نفرت‌انگیز خوانده‌اند. هگست در سخنرانی‌ها و مراسم مختلف در پنتاگون، با ادبیاتی تهاجمی خواستار اعمال بالاترین سطح خشونت توسط نیروهای نظامی شده است. رویکرد قانون‌گریز و تهاجمی او، نگرانی‌های جدی حقوقی، اخلاقی و سیاسی را در داخل ایالات متحده برانگیخته است. منتقدان این اقدامات را نقض آشکار قوانین بین‌المللی و متمم اول قانون اساسی می‌دانند.