بررسی تاریخ سرمایه‌داری در نگاه هاجون چانگ

حسین سخنور، پژوهشگر توسعه، در مطلبی به بررسی اندیشه‌های هاجون چانگ، اقتصاددان برجسته نهادگرا، با محوریت آثار او از جمله «انداختن نردبان» و «اقتصاد خوردنی» پرداخته است. چانگ با بهره‌گیری از استعاره فریدریش لیست نشان می‌دهد که کشورهای توسعه‌یافته امروز برخلاف ادعاهای نئولیبرالیستی، مسیر صعود صنعتی خود را با حمایت‌گرایی شدید تعرفه‌ای، مداخلات دولتی و حمایت از صنایع نوپا طی کرده‌اند. این کشورها پس از رسیدن به برتری اقتصادی، نردبان توسعه را زیر پای کشورهای در حال توسعه کشیده‌اند تا آن‌ها را به تأمین‌کنندگان مواد اولیه تبدیل کنند. نویسنده با بررسی فصل‌های کتاب، به افشای هشت باور کلیشه‌ای در تاریخ توسعه و تحمیل نظامات تجاری نابرابر مانند پیمان ترکمنچای پرداخته است. این استراتژی تحمیلی به مرور در ذهنیت نخبگان به خودمحدودسازی درونی تبدیل شد که نمونه بارز آن سخنان سپهبد رزم‌آرا درباره عدم توانایی اداره صنعت نفت است. در نهایت، آثار چانگ ظرفیت تحلیلهای نهادگرایانه را در ساده‌سازی مفاهیم اقتصادی و هشدار نسبت به ایدئولوژیزدگی بازار آزاد به تصویر می‌کشند.