اخبار پزشکی

پژوهشگران دانشگاه میشیگان در مطالعه‌ای که در نشریه نِیچِر نانوتکنولوژی منتشر شده، موفق به ساخت داروی خوراکی جدیدی برای تقویت ایمونوتراپی شده‌اند. این دارو با استفاده از ترکیب ۳و۴-دیهیدروکسی‌بنزوئیک اسید (DHB) که توسط باکتری‌های مفید روده تولید می‌شود، سلول‌های تی را برای حمله به تومورها تقویت می‌کند. دکتر جیمز مون، نویسنده پژوهش، توضیح داد که این ماده می‌تواند سلول‌های ایمنی را به سلول‌های تی حافظه‌دار تبدیل کند تا در صورت بازگشت سرطان، سریعاً به آن حمله کنند. برای بهبود جذب در بدن، محققان این ترکیب را در یک پوشش محافظ نانومتری قرار داده‌اند تا به بافت هدف برسد. آزمایش‌ها روی مدل‌های حیوانی مبتلا به سرطان پوست، روده و پستان نشان داد که این دارو می‌تواند تومورها را به‌طور کامل از بین ببرد.

سید محمد جمالیان در دیدار با دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، بر ضرورت رفع فوری کمبود شربت اپیوم در کشور تأکید کرد. وی این کمبود را یکی از چالش‌های جدی مراکز درمان و کلینیک‌های ترک اعتیاد دانست که می‌تواند روند درمان بیماران را با اختلال مواجه کند. در این نشست، علاوه بر بررسی چالش‌های پیشگیری، بر لزوم تأمین پایدار داروهای حیاتی برای بیماران تأکید شد. جمالیان خواستار اتخاذ تدابیر لازم برای تسریع در توزیع دارو و حمایت بیشتر از مراکز درمان اعتیاد شد. همچنین بر اهمیت توجه ویژه به نسل جوان و گسترش برنامه‌های فرهنگی و پیشگیرانه تأکید گردید. این دیدار با هدف بهبود خدمات درمانی و کاهش آسیب‌های ناشی از اعتیاد برگزار شد.

مهدی انصاری دوگاهه، مدیرکل آزمایشگاه‌های مرجع سازمان غذا و دارو، گفت که شبکه کشوری آزمایشگاهی اکنون ۵۲۱ آزمایشگاه را دربرمی‌گیرد. در سال گذشته، ۴۳ روش آزمون جدید راه‌اندازی شد که ظرفیت آزمایشگاه‌ها را افزایش داد. پس از آتش‌سوزی بندر شهید رجایی، بیش از ۴۰۰ نمونه به آزمایشگاه‌های مرجع ارسال شد. توسعه آزمایشگاه‌های تخصصی و ایجاد زیرساخت‌های فنی برای پاسخگویی به شرایط بحرانی از اولویت‌های سازمان است.

تیمی از محققان دانشگاه لیژ در بلژیک دریافتند که افزایش تعداد «ریز بیداری‌ها» در طول خواب با خطر ژنتیکی بالاتر برای ابتلا به آلزایمر مرتبط است. این مطالعه که بر روی بیش از ۵۰۰ فرد سالم انجام شد، نشان داد که این بیداری‌های کوتاه مغزی در میان بزرگسالان میانسال (با میانگین سنی ۵۹ سال) با احتمال ژنتیکی آلزایمر همبستگی دارد. ژیل واندروال، محقق ارشد، معتقد است که کیفیت خواب می‌تواند به عنوان یک نشانگر برای شناسایی زودهنگام افراد آسیب‌پذیر عمل کند. به گفته پونیت تالوار، این الگوهای بیداری ممکن است باعث افزایش تجمع پروتئین‌های مضر در مغز شوند. محققان احتمال می‌دهند که این پدیده با تغییراتی در ناحیه «لوکوس سرولئوس» در ساقه مغز مرتبط باشد.

مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، اعلام کرد که مشکلات حمل‌ونقل و انتقال پول، از عوامل اصلی کمبودهای دارویی اخیر در کشور است. وی توضیح داد که تغییر مسیرهای واردات از دریایی به هوایی و غیرمستقیم، هزینه‌های حمل را به شدت افزایش داده و بر قیمت تمام‌شده دارو اثر گذاشته است. همچنین، بسته شدن مسیرهای بانکی در اروپا باعث شده تا انتقال مستقیم پول برای تجهیزات پزشکی با مشکل مواجه شود. پیرصالحی با اشاره به تغییر نرخ ارز برای بسیاری از اقلام، از افزایش متوسط قیمت دارو در کشور حدود ۷۰ درصد خبر داد. وی همچنین بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف، به‌ویژه کاهش مصرف غیرضروری سرم‌های تزریقی، و اطلاع‌رسانی کمبودها در سامانه نسخه نویسی تأکید کرد.

حدود ۵۰ درصد از مواد اولیه تولید دارو در داخل کشور تأمین می‌شود، اما وابستگی صنعت دارویی به واردات پیش‌سازها و تجهیزات همچنان به عنوان یک چالش جدی مطرح است. دکتر هادی احمدی، عضو هیأت‌مدیره انجمن داروسازان ایران، اعلام کرد با وجود اختلال در مسیرهای واردات دریایی، هنوز وارد مرحله بحران نشده‌ایم. وی تأکید کرد که ذخایر استراتژیک سازمان غذا و دارو و موجودی دارو در حدود ۱۸ هزار داروخانه کشور برای چند ماه آینده پاسخگو است. احمدی هشدار داد که این ذخایر محدود هستند و استفاده از مسیرهای جایگزین زمینی از طریق کشورهای همسایه، هزینه‌بر و زمان‌بر خواهد بود. به گفته او، تأخیر در رسیدن مواد اولیه به کارخانه‌ها در نهایت موجب کاهش عرضه برخی داروها از جمله داروهای حوزه اعصاب می‌شود. این کارشناس خاطرنشان کرد که تاب‌آوری صنعت دارو حدی دارد و تداوم این اختلالات می‌تواند زنجیره تأمین را با چالش‌های جدی‌تری مواجه سازد.

قیمت‌گذاری دستوری، تأخیر بیمه‌ها و بحران نقدینگی، زنجیره‌ای از مشکلات را در بازار دارو ایجاد کرده‌اند که فشار اصلی آن به بیمار منتقل می‌شود. با این حال، فعالیت پلتفرم‌های اینترنتی در زمینه فروش دارو به دلیل دریافت کمیسیون‌های بالا و عدم شفافیت، چالش‌های تازه‌ای را به همراه داشته است. دکتر محمدعلی معصومی، داروساز، معتقد است که همکاری داروخانه‌ها با این پلتفرم‌ها بر خلاف مقررات سازمان غذا و دارو است. او توضیح می‌دهد که پلتفرم‌ها به عنوان واسطه، قدرت اقتصادی بالایی پیدا کرده و درصدی از قیمت دارو را به عنوان کمیسیون مطالبه می‌کنند. این هزینه‌های اضافی در نهایت قیمت تمام‌شده دارو را برای مصرف‌کننده افزایش می‌دهد. این تناقض میان کمبود دارو، گرانی و شیوه‌های نوین فروش، بیماران را بیش از پیش سرگردان کرده است.

مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، در پیامی به مناسبت روز داروسازی بر اهمیت حیاتی صیانت از سلامت و کیفیت محصولات دارویی تأکید کرد. وی داروسازی را دانشی گره‌خورده با کیفیت زندگی مردم و پایداری نظام‌های سلامت دانست که از پژوهش تا زنجیره تأمین نقشی تعیین‌کننده دارد. پیرصالحی با اشاره به تحولات شتابان این حوزه شامل داروهای زیستی و هوش مصنوعی، تصریح کرد که دارو پیش از آنکه کالایی برای بازار باشد، امانتی برای جان انسان است. وی همچنین بر لزوم پژوهش‌های کاربردی، توسعه فناوری‌های نو و تنظیمگری علمی و هوشمند برای تسهیل دسترسی مردم به داروی مطمئن تأکید کرد. رئیس سازمان غذا و دارو جامعه داروسازی کشور را سرمایه‌ای بزرگ برای آینده سلامت ایران توصیف کرد.

سخنگوی سازمان غذا و دارو در واکنش به انتشار ویدئویی در اینستاگرام درباره استفاده از لبنیات تاریخ‌مصرف‌گذشته در کارخانه‌ها تأکید کرد که هر تخلفی نیازمند راستی‌آزمایی فنی و قانونی است. این ویدئو که توسط یک فرد سوپرمارکت‌دار منتشر شده بود، ادعا می‌کرد کارخانه‌های لبنیاتی از محصولات فاسد استفاده می‌کنند. محمدهاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، هرگونه قضاوت پیش از بررسی دقیق را رد کرد و از برخورد قانونی با متخلفان در صورت اثبات خبر داد. از سوی دیگر، مهدی میرزایی، فعال صنایع غذایی، این ادعا را در کارخانه‌های بزرگ غیرممکن دانست؛ زیرا بازرسان سازمان غذا و دارو و استاندارد به صورت دائم در کارخانه‌ها مستقر هستند. وی اشاره کرد که حتی وجود مقدار ناچیزی از آنتی‌بیوتیک در یک تانکر شیر باعث برگشت خوردن کل محموله و معدوم شدن آن می‌شود. فعالان این صنعت بر این باورند که تخلفات ادعا شده احتمالاً مربوط به کارگاه‌های سنتی و غیرمجار است که نظارت کمتری بر آن‌ها وجود دارد.

مراسم روز پزشک و هفته سلامت با حضور رئیس‌جمهور و فعالان حوزه بهداشت در برج میلاد برگزار شد و چالش‌های نظام سلامت مورد بحث قرار گرفت. دکتر محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، ادعای جهانی عدم تحریم دارو را دروغ بزرگ خواند و بر لزوم تقویت جامعه سالم تأکید کرد. در همین راستا، دکتر رئیس‌زاده، رئیس کل سازمان نظام پزشکی، نسبت به کاهش کیفیت آموزش پزشکی به دلیل افزایش بی‌رویه ظرفیت پذیرش دانشجویان هشدار داد. او خواستار بازگشت ظرفیت پذیرش به سطح سال ۱۴۰۰ و رفع کمبود سرمایه در حوزه‌های پیشرفته مانند سلول‌درمانی شد. رئیس‌زاده همچنین بر لزوم یکپارچه‌سازی حکمرانی سلامت دیجیتال و توسعه گردشگری سلامت تأکید کرد. مسئولان در این نشست بر ضرورت گذر از استقلال دارویی به قدرت دارویی در سطح منطقه تصریح کردند.

مطالعات پزشکی نشان می‌دهد که مصرف منظم ماست ساده و بدون شکر با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط مستقیم دارد. این ماده غذایی به دلیل داشتن پروتئین و چربی مناسب، شاخص گلیسمی پایینی داشته و از افزایش ناگهانی قند خون جلوگیری می‌کند. ترکیبات تخمیری و پروبیوتیک‌های موجود در ماست طبیعی می‌توانند به بهبود کنترل قند خون و کاهش مقاومت به انسولین کمک کنند. یک متاآنالیز انجام‌شده در سال ۲۰۱۴ میلادی نیز تأیید کرد که گنجاندن لبنیات تخمیرشده در رژیم غذایی نقش مفیدی در پیشگیری از این بیماری دارد. با این وجود، کارشناسان تأکید می‌کنند که ماست درمان قطعی دیابت نیست و باید در حجم مشخص مصرف شود. بیماران باید از انواع ماست‌های دارای شکر افزوده پرهیز کرده و تعادل را در وعده‌های روزانه خود رعایت کنند. رعایت این نکات تغذیه‌ای به بهبود سلامت عمومی افراد مبتلا به دیابت کمک شایانی خواهد کرد.

خبرگزاری ایسنا در گزارشی از یک بنیاد سلامت بانوان، فعالیت‌های این مجموعه مردم‌نهاد را با محوریت پیشگیری، آگاهی‌بخشی، تشخیص زودهنگام و بازتوانی در زمینه سرطان‌های پستان و دهانه رحم بررسی کرد. ملک‌تاج یزدان‌پناه، مدیرعامل این بنیاد، هدف این مجموعه را ارتقای سواد سلامت، ترویج غربالگری و پر کردن خلأ موجود در حوزه پیشگیری عنوان کرد. دکتر فاطمه همایی شاندیز، متخصص رادیوتراپی و انکولوژی، اصلاح سبک زندگی شامل تحرک بدنی منظم، حفظ وزن مناسب، رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزیجات و کاهش مصرف دخانیات را عامل پیشگیری از ۳۰ تا ۴۰ درصد موارد سرطان دانست. وی همچنین بر ضرورت واکسیناسیون HPV و انجام غربالگری‌های منظم برای تشخیص زودهنگام تأکید کرد. در همین راستا، دکتر آرزو نوفرستی، روان‌شناس، با اشاره به اهمیت سلامت روان در روند درمان، از برگزاری کارگاه‌های مدیریت استرس و افزایش تاب‌آوری برای بانوان خبر داد. کارشناسان در این گزارش تأکید کردند که تغییر نگاه از درمان‌محوری صرف به پیشگیری و بازتوانی، نقش مؤثری در بهبود کیفیت زندگی بیماران دارد.

به گزارش هابی‌تکست، صنعت داروسازی ایران در حال حاضر موفق شده است بیش از ۹۷ درصد از اقلام دارویی مورد نیاز کشور را از نظر تعداد در داخل تولید کند. پیش از انقلاب اسلامی، تولید داخلی تنها حدود یک‌چهارم نیاز بازار را پوشش می‌داد و بخش عمده‌ای از داروها وارد می‌شد، اما امروزه این صنعت علاوه بر داروهای عمومی، در تولید محصولات پیچیده، زیست‌فناورانه و تخصصی نیز توسعه یافته است. مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، اعلام کرده است که این صنعت دیگر تنها در مرحله خودکفایی کمی قرار ندارد و باید به سمت رقابت کیفی و توسعه بازارهای صادراتی حرکت کند. با این وجود، تداوم این ظرفیت تولید با چالش‌هایی همچون کمبود نقدینگی، مطالبات معوق، محدودیت‌های ارزی و موانع ناشی از تحریم‌های بانکی روبه‌رو است. محمد جمالیان، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، ضمن اشاره به نقش متخصصان داخلی در غلبه بر این موانع، بر لزوم حمایت بیشتر مسئولان از نخبگان و فعالان این حوزه تأکید کرده است.

نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد که استفاده‌ی هم‌زمان از آسپرین و امگا ۳ در درمان بیماری پیشرفته‌ی لثه یا پریودنتیت، اثربخشی مشابهی با درمان‌های رایج آنتی‌بیوتیکی دارد. در این مطالعه که به سرپرستی دکتر «نیدیا کاسترو دوس سانتوس» در بیمارستان آلبرت انیشتین سائوپائولو انجام شد، بیش از ۱۰۰ بیمار به طور تصادفی در چند گروه مختلف مورد بررسی قرار گرفتند. همه‌ی شرکت‌کنندگان تحت عمل جرم‌گیری دندان قرار گرفتند و برخی از گروه‌ها نیز درمان‌های مکمل شامل آنتی‌بیوتیک یا ترکیب آسپرین با دوز کم و سه گرم مکمل امگا ۳ را دریافت کردند. یافته‌ها نشان داد که حدود ۵۸ درصد از بیماران دریافت‌کننده‌ی ترکیب آسپرین و امگا ۳ بهبود یافتند، در حالی که این رقم در میان افرادی که تنها جرم‌گیری انجام داده بودند ۲۳ درصد بود. پژوهشگران دریافتند که اسیدهای چرب امگا ۳ و آسپرین با کاهش التهاب و ترمیم بافت‌ها عمل می‌کنند و نتایج به دست آمده تا شش ماه پس از پایان درمان نیز پایدار مانده است. دکتر «مگدا فرس»، از نویسندگان این پژوهش، تأکید کرد که این روش ضدالتهابی می‌تواند جایگزین مناسبی برای بیماران مبتلا به مقاومت دارویی یا حساسیت به آنتی‌بیوتیک باشد.

محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در واکنش به ویدئوی منتشرشده در فضای مجازی درباره استفاده از لبنیات تاریخ‌گذشته در خطوط تولید، این ادعا را نیازمند ارائه اسناد معتبر و قابل بررسی دانست. وی تأکید کرد که تصاویر منتشرشده فاقد نام مشخص واحدهای تولیدی، زمان و مکان دقیق است و نمی‌توان بر اساس ویدئوهای مبهم، تخلف یک صنعت را اثبات کرد. سخنگوی سازمان غذا و دارو از شهروندان و منتشرکنندگان این تصاویر خواست تا فایل‌های اصلی و مستندات کامل را بدون دستکاری در اختیار مراجع نظارتی قرار دهند تا امکان بررسی دقیق و نمونه‌برداری فراهم شود. وی همچنین هشدار داد که انتشار ادعاهای تأییدنشده در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به اعتماد عمومی آسیب برساند و موجب نگرانی بی‌مورد خانواده‌ها شود. هاشمی در پایان خاطرنشان کرد که سیستم نظارتی این سازمان با هرگونه تخلف واقعی در حوزه سلامت و ایمنی مواد غذایی با قاطعیت و مطابق قانون برخورد می‌کند.

بر اساس نتایج یک پژوهش تازه، مردانی که بیشترین میزان غذاهای فوق فراوری‌شده را مصرف می‌کنند، بین ۲۴ تا ۳۴ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پروستات قرار دارند. دکتر چارلز هنکنز، پروفسور پزشکی در دانشگاه آتلانتیک فلوریدا، تأکید کرد که مصرف بالای این مواد به طور قابل‌توجهی خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد. غذاهای فوق فراوری‌شده معمولاً حاوی افزودنی‌های گوناگون مانند رنگ‌ها، امولسیفایرها و طعم‌دهنده‌ها هستند که ارزش غذایی آن‌ها را کاهش می‌دهند. این محصولات شامل تنقلات بسته‌بندی‌شده، غلات شیرین و گوشت‌های فراوری‌شده هستند. مطالعات پیشین نیز این مواد را با عوارضی چون اضافه وزن، دیابت، بیماری قلبی و مرگ زودرس مرتبط دانسته بودند. برای این پژوهش، داده‌های بیش از ۱۷ هزار مرد ۱۸ سال به بالا در بازه زمانی سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۳ میلادی تجزیه‌وتحلیل شد. محققان با استفاده از ردیابی ۲۴ ساعته رژیم غذایی، میزان کالری دریافتی روزانه و ابتلای شرکت‌کنندگان به سرطان پروستات را بررسی کردند.

پژوهشگران کشور موفق به ساخت یک زخم‌پوش کامپوزیتی و چندمنظوره برای درمان زخم‌های مزمن به ویژه در بیماران دیابتی شدند. این سامانه هوشمند از سه لایه شامل لایه داخلی ضدباکتری با اکسید گرافن، لایه میانی حاوی سکرتوم سلول‌های بنیادی و لایه بیرونی نیمه‌تراوا تشکیل شده است. لایه داخلی با بهره‌گیری از کتچین به کاهش التهاب کمک کرده و در برابر باکتری‌های مقاوم اثربخش است. بررسی‌های آزمایشگاهی نشان داد که این زخم‌پوش سازگاری بالایی با سلول‌های پوستی انسان دارد و روند رگزایی و ترمیم بافت را تسریع می‌کند. با این حال، استفاده بالینی از این محصول نیازمند انجام مطالعات تکمیلی و آزمون‌های حیوانی است.

یک متخصص شیمی دارویی درباره عوارض خطرناک مصرف خودسرانه و طولانی‌مدت داروهای کورتیکواستروئید یا همان کورتون هشدار داد. دکتر راضیه ثابت اعلام کرد که کورتون‌ها نقش مهمی در درمان بیماری‌های التهابی، خودایمنی و آلرژیک دارند، اما مصرف خودسرانه آن‌ها مشکل اصلی بیماری را برطرف نمی‌کند. عوارض مصرف سیستمیک این داروها شامل افزایش قند و فشار خون، پوکی استخوان، ضعف عضلانی و تضعیف سیستم ایمنی بدن است. قطع ناگهانی کورتون پس از مصرف طولانی‌مدت می‌تواند محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ آدرنال را سرکوب کرده و به نارسایی حاد آدرنال منجر شود. به همین دلیل، کاهش دوز مصرفی باید حتماً به صورت تدریجی و تحت نظر پزشک انجام گیرد. همچنین مصرف همزمان این داروها با ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی خطر زخم و خونریزی گوارشی را افزایش می‌دهد.

امیرمعین تقوی، معاون آموزشی دانشکده دندانپزشکی مشهد، درباره عوامل مؤثر بر موفقیت و هزینه درمان ایمپلنت توضیحاتی ارائه داد. به گفته وی، برند ایمپلنت، تخصص و تجربه دندانپزشک، متریال مصرفی و شرایط درمان از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده قیمت این خدمات هستند. او همچنین تأکید کرد که مصرف زیاد سیگار و الکل به همراه سبک زندگی نامناسب، احتمال بروز عوارض و عدم موفقیت درمان را به شدت افزایش می‌دهند. در مقابل، سن به‌تنهایی عامل تعیین‌کننده‌ای نیست و افراد در شرایط مناسب می‌توانند از این روش بهره‌مند شوند. انتخاب جراح مجرب، تشخیص صحیح و رعایت دقیق توصیه‌های پزشکی از مهم‌ترین راهکارها برای کاهش عوارض جراحی به شمار می‌روند.