اخبار اقتصاد و بازار

در مهرماه، تعداد ۲۹۷ هزار نفر از فهرست یارانه‌بگیران دهک‌های چهارم تا نهم حذف شدند. این کاهش در مقایسه با مردادماه، ۱۹۳ هزار خانوار کمتر را شامل می‌شود. حجم پرداختی کل یارانه‌ها نیز از بیش از ۱۳۵ هزار میلیارد ریال به زیر ۱۳۴٫۹ هزار میلیارد ریال کاهش یافت. بررسی‌ها نشان می‌دهد، فرآیند حذف به صورت کلنگر و در سطح سرپرست خانوار انجام شده است. این تغییرات همزمان با بررسی خانوارها برای افزایش رقم کالابرگ رخ داده است.

پس از یک هفته اختلال در ارتباطات اوکراین، گزارش‌ها حاکی از بازگشت سرعت استارلینک و استارشیلد به سطح پیش از محدودیت‌ها است. آمریکا ارائه خدمات ویژه این سامانه‌ها به اوکراین را از سر گرفته است. اختلال در ارتباطات نظامی و پشتیبانی لجستیکی نیروهای اوکراینی را با مشکلات مواجه کرده بود. بازگشت خدمات ماهواره‌ای می‌تواند به بهبود ارتباطات نیروهای اوکراینی در میدان نبرد کمک کند. جزئیات بیشتری درباره شرایط ازسرگیری خدمات و دامنه محدودیت‌های پیشین منتشر نشده است.

محمدجواد آذری جهرمی در کانال تلگرامی خود نوشت که قطع فیبر نوری خلیج فارس نمی‌تواند قیمت بیتکوین را به ۲۰ هزار دلار برساند. او اشاره کرد که مزارع استخراج به اینترنت پرسرعت نیاز ندارند و می‌توانند از راه‌های جایگزین مانند استارلینک استفاده کنند. همچنین استخراج بیتکوین در سراسر جهان پراکنده است و قطع اینترنت یک منطقه کل شبکه را از کار نمی‌اندازد. اگر قطعی فیبر بخشی از بحران بزرگتر شود و بازارهای مالی را مختل کند، ممکن است قیمت بیتکوین سقوط کند. اما عدد ۲۰ هزار دلار پیشبینی فنی نیست و صرفاً یک حدس بزرگنمایی شده است.

بازار رمزارزها در روزهای اخیر با افت شدید روبرو شده است. بیت کوین با کاهش ۱.۶ درصدی به حدود ۸۰ هزار و ۹۶۹ دلار رسیده است. اتریوم نیز ۲.۳ درصد افت کرده و به حدود ۲ هزار و ۳۶۷ دلار رسیده است. بایننس کوین و ریپل نیز با افت‌های ۲.۵ و ۲.۶۵ درصدی روبرو شده‌اند. سولانا با افت ۳.۴۸ درصدی به حدود ۱۰۱ دلار و ۵۲ سنت رسیده است. زیکش و نیر پروتکل نیز با افت‌های ۷.۵۴ و ۱۰.۰۴ درصدی، از ضعیف‌ترین عملکردها در میان رمزارزهای بزرگ برخوردار هستند.

آرژانت ایتالیا دو قرارداد تسلیحاتی با شرکت‌های لئوناردو و راینمتال به ارزش ۳٫۷ میلیارد یورو امضا کرد. این قراردادها شامل برنامه‌های نوسازی خودروهای زرهی و تانک‌های جدید است. تانک Panther KF51 و خودروی رزمی Lynx در این برنامه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. حجم کل این برنامه‌ها حدود ۲۳ میلیارد یورو است و تا سال ۲۰۴۰ ادامه خواهد داشت.

تب تند گرانی در بازار لوازم خانگی باعث شده اختلاف قیمت ماشین لباسشویی ایرانی و خارجی به میزان قابل توجهی افزایش یابد. بازار این محصولات با نوسانات ارزی و عدم ثبات در زنجیره تأمین روبرو است. قیمت مدلهای ایرانی به دلیل افزایش هزینه‌های تولید و واردات قطعات در حال افزایش است. در حالی که ماشین لباسشوییهای خارجی مانند برندهای کرهای، اروپایی و ترکی به دلیل نوسانات ارز و هزینه‌های ترخیص گمرکی قیمت‌های نجومی دارند. خریداران با سردرگمی روبرو هستند زیرا فروشندگان برچسب‌های قیمتی متفاوتی ارائه می‌دهند. کارشناسان توصیه می‌کنند قبل از خرید، قیمتها را از چندین منبع معتبر استعلام کنند. این وضعیت تا زمانی که نرخ ارز به ثبات نسبی نرسد، ادامه خواهد داشت.

بازار ماشین لباسشویی با نوسانات قیمتی روبرو است که اختلاف قیمت مدل‌های ایرانی و خارجی را به نجومی رسانده است. نوسانات ارزی و عدم ثبات در زنجیره تأمین باعث سردرگمی خریداران شده است. فروشندگان نرخ‌های متفاوتی را برای یک مدل ارائه می‌دهند. ماشین لباسشویی ایرانی با قیمت‌های پایین‌تر و خدمات پس از فروش گسترده‌تر محبوبیت بیشتری دارد. مدل‌های خارجی با فناوری‌های پیشرفته اما قیمت‌های نجومی به خریداران محدودتری می‌رسند. تا زمانی که نرخ ارز ثبات نیابد، وضعیت بازار لوازم خانگی ادامه خواهد داشت.

نشست معارفه پتروشیمی تبریز برای عرضه اولیه ۱۵ درصد از سهام این شرکت در بورس تهران برگزار شد. سیدنورالله میراشرفی، مدیرعامل شرکت، ظرفیت اسمی تولید سالانه محصولات پلیمری و شیمیایی این مجتمع را ۸۷۰ هزار تن اعلام کرد. طبق گزارش‌های مالی، فروش این شرکت در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به ۲۸ همت رسیده که از کل فروش سال گذشته فراتر رفته است. همچنین سود خالص شش‌ماهه اول سال جاری معادل ۶ هزار و ۲۷۶ میلیارد تومان گزارش شده است. این شرکت در حال حاضر ۶۰ درصد بازار پلی‌استایرن مقاوم ایران را تامین کرده و ۳۰ درصد محصولات خود را به بازارهای جهانی صادر می‌کند. پروژه احداث واحد دوم پلی‌اتیلن سنگین نیز با پیشرفت ۸۰ درصدی، برای بهره‌برداری در اسفند ۱۴۰۶ هدف‌گذاری شده است.

شرایط جدید فروش اقساطی کوییک در بازار معرفی شد. کوییک S با پیشپرداخت ۶۸۰ میلیون تومان و اقساط ماهانه ۳۴ میلیون تومانی در ۶۰ ماهه عرضه می‌شود. کوییک SR با پیشپرداخت ۸۰۰ میلیون تومان و اقساط ۵۰ میلیون تومانی در ۳۰ ماهه قابل خرید است. کوییک GXR با پیشپرداخت ۸۵۰ میلیون تومان و اقساط ۹۰ میلیون تومانی در ۶ ماهه و کوییک GX با پیشپرداخت ۸۰۰ میلیون تومان و اقساط ۲۰ میلیون تومانی در ۶۰ ماهه ارائه می‌شوند. کوییک با مصرف سوخت زیر ۷ لیتر و استانداردهای ایمنی ۸۵گانه در مقایسه با پژو ۲۰۶ مزیت دارد.

برنامه هفتم ایران هدف ساخت یک میلیون مسکن سالانه را داشت، اما این هدف به دلیل افزایش هزینه‌های ساخت در تهران و فاصله بازدهی مسکن با بازارهای موازی به تعویق افتاد. در هفته منتهی به ۳۰ مهر ۱۴۰۵، موضوعات دیگری مانند سیل عظیمیه کرج و ابهام در آمار مالکیت مسکن نیز مطرح شد. فرید قدیری، دبیر بخش مسکن روزنامه دنیای اقتصاد، این چالش‌ها را بررسی کرد. او به کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در بخش مسکن و خطر سیلاب پاییزی در تهران اشاره کرد. همچنین، موضوع تاب‌آوری شهری و مدیریت شهری در این هفته مورد توجه قرار گرفت.

جمهوری اسلامی ایران و یازده کشور دیگر در بیانیه‌ای مشترک بر ممنوعیت حمله به تأسیسات هسته‌ای تأکید کردند. این بیانیه در هشتاد و یکمین نشست کمیته اول مجمع عمومی سازمان ملل قرائت شد. کشورها حق توسعه انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز را برای همه کشورها بدون تبعیض مورد تأکید قرار دادند. آنها حمله به تأسیسات هسته‌ای را نقض منشور ملل متحد و حقوق بین‌الملل دانستند. این کشورها هشدار دادند که چنین حملات پیامدهای سنگینی برای ایمنی و امنیت هسته‌ای دارند. در پایان، از همه کشورهای عضو خواسته شد با حمله به تأسیسات هسته‌ای مخالفت کنند.

سادق الحسینی، اقتصاددان، در ویدیویی زمان احتمالی حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را بین ۱۳ آبان تا ۱۳ دی پیش‌بینی کرده است. او برآورد خود را از احتمال وقوع عملیات نظامی، خروج آمریکا از جنگ، دستیابی به توافق یا آتش‌بس و ادامه جنگ فرسایشی تا پایان سال مطرح کرده است. این ویدیو به بررسی تأثیر انتخابات پیشرو بر تصمیم‌گیری دو طرف می‌پردازد.

سخنگوی نیروهای مسلح یمن، یحیی سریع، از حمله به اردوگاه النصر و پایگاه دریایی عدن در جنوب یمن خبر داد. او گفت نیروهای مستقر در عدن تحت هدایت افسران عربستان و فرماندهی بدر صلاح الحربی سازماندهی می‌شوند. هدف این نیروها حمله به مردم و نیروهای یمن است. سریع از افراد فریب خورده خواست به فراخوان عربستان برای پیوستن به این نیروها پاسخ ندهند و از جنگیدن با مردم خود خودداری کنند. این حمله به مرکز تجمع مزدوران وابسته به عربستان سعودی انجام شد.

قیمت سهام عدالت در روز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵ با افت قابل توجه مواجه شد. ارزش سهام عدالت ۴۹۰ هزار تومانی به ۵۲ میلیون و ۸۵۵ هزار تومان، سبد ۵۳۲ هزار تومانی به ۵۷ میلیون و ۲۱۵ هزار تومان و سبد یک میلیون تومانی به ۱۰۷ میلیون تومان رسید. درصد تغییر برای سه سبد ۲.۵۷۶، ۲.۵۷۵ و ۲.۵۷۱ درصد منفی بود. ارزش سهام به وضعیت معاملاتی و قیمت شرکت‌های موجود در سبد وابسته است.

بر اساس داده‌های موسسه CAS، صادرات نفت خاورمیانه تا اواسط اکتبر به بیش از ۱۹ میلیون بشکه در روز رسید که معادل ۷۴ درصد سطح پیش از جنگ است. صادرات نفت در اول اکتبر از ۲۱ میلیون بشکه در روز به ۱۵٫۲ میلیون بشکه در روز در ۱۲ اکتبر کاهش یافت، اما پس از آن بهبود یافت. سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) در بازه اول تا ۲۲ اکتبر، ۲۹ حمله دریایی ثبت کرد که بیش از هر ماه گذشته از مارس تاکنون است. مارکوس بیکر، مدیر جهانی بخش بیمه دریایی، گفت حق بیمه اضافی ریسک جنگ برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز به ۱۰ تا ۱۲٫۵ درصد ارزش بدنه کشتی افزایش یافته است.

مخاطرات اصلی در سیاست «دانسته‌های نادانسته» هستند، فرضها و باورهای انکارشده که حتی خبر نداریم که به ما چسبیده‌اند. دونالد رامسفلد، وزیر دفاع سابق ایالات متحده، در سال ۲۰۰۲ درباره رابطه میان امور دانسته و نادانسته صحبت کرد. او گفت: «دانسته‌های دانسته در کارند، نادانسته‌های دانسته در کار است، اما نادانسته‌های نادانسته نیز در کار است.» این «دانسته‌های نادانسته» باعث دردسرهای ایالات متحده در عراق شدند و سیاست مبتنی بر آن‌ها مانند یک دمودستگاه دولتی بدون دولت عمل می‌کند.

افت قیمت جهانی طلا در پایان هفته، تقاضا برای صندوق‌های طلا را کاهش داد و باعث افت قیمت این صندوق‌ها شد. با این حال، هزار و ۳۳۹ میلیارد تومان پول وارد صندوق‌های طلا شد. ارزش معاملات این گروه به ۱۵ هزار و ۸۶۹ میلیارد تومان رسید و حجم معاملات حدود ۱٫۸ میلیارد واحد بود. در مقابل، صندوق‌های نقره با کاهش تقاضا و افت قیمت، ۳۹ میلیارد تومان پول از خود خارج کردند. صندوق‌های درآمد ثابت با ورود ۴۱۳ میلیارد تومان پول، بیشترین ارزش معاملات را ثبت کردند.

محمدعلی حسنپور اقدم، مدیر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقهای آذربایجان شرقی، از توقف روند نزولی تراز آب دریاچه ارومیه خبر داد. او اشاره کرد که بارشهای مهرماه باعث تثبیت حدود ۲ میلیارد و ۵۵۰ میلیون مترمکعب حجم آب در دریاچه شده است. حسنپور اقدم تصریح کرد که تغییر الگوهای اقلیمی و بارشهای زودهنگام نقش مهمی در بهبود وضعیت دریاچه داشته است. او افزود که این تغییر نشان از واکنش مثبت دریاچه به بارندگیهای اخیر است، اما به معنای پایان چالشهای آبی آن نیست. تداوم شرایط کنونی به میزان بارشها و مدیریت منابع آب بستگی دارد.

گذرگاه مرزی گبد–ریمدان میان ایران و پاکستان پس از چند روز تعطیلی باز شد. حمید میر، روزنامه‌نگار پاکستانی، این اقدام را به میر نوید کلاماتی، رئیس اتاق بازرگانی گوادر، نسبت داد. انتظار می‌رود قیمت گاز مایع در پاکستان تا عصر امروز کاهش یابد. کامران یوسف، روزنامه‌نگار اکسپرس نیوز، گفت سفیر ایران در پاکستان بازگشایی مرز را تأیید نکرده است. سفیر ایران این اقدام را به فشارهای آمریکا برای خفه کردن اقتصاد ایران مرتبط دانست. پیشتر تهران دلیل بسته شدن مرز را مشکل فنی اعلام کرده بود.

صدای چند انفجار در شهر عدن در جنوب یمن شنیده شده است. برخی گزارش‌ها از شلیک سه موشک بالستیک به فرودگاه عدن سخن گفته‌اند. تاکنون جزئیاتی در مورد تعداد موشک‌ها و میزان خسارات منتشر نشده است. بخش سایتخوان صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.

رئیس‌جمهور در آیین آغاز سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ از وضعیت کشور صحبت کرد و گفت: «این گونه زندگی کردن برازنده مردم ما نیست.» او افزود: «می‌توانم بپذیرم که با این همه نعمت خدادادی، وضعیت کشور این طور باشد.» این اظهار نظر در حالی است که گلایهٔ پزشکیان از وضعیت کشور و مشکلات مختلفی که مردم با آن روبرو هستند، در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

سپرده‌گذاری مرکزی اعلام کرد که ۱۳۶ ناشر در مهر ماه ۲۵ هزار و ۳۷۵ میلیارد و ۸۶۹ میلیون تومان سود جاری، سنواتی و حق تقدم را به حساب ۱۰ میلیون و ۳۵۸ هزار و ۵۰۱ سهامدار واریز کردند. در مهر سال جاری، ۱۱۸ شرکت سود جاری ۹ میلیون و ۸۱۸ هزار و ۱۵۴ سهامدار را واریز کردند. همچنین ۱۸ ناشر سود سنواتی ۵۴۰ هزار و ۳۴۷ سهامدار را پرداخت کردند. سامانه سجام به عنوان یک بستر ملی، فرایندهای حضور در بازار سرمایه را آسان کرده است. سهامداران می‌توانند از خدمات متنوعی مانند دریافت سود و صدور کد معاملاتی در این سامانه استفاده کنند. برای ثبت‌نام در سجام، کافی است به نشانی www.sejam.ir مراجعه شود.

یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، به بنیامین نتانیاهو هشدار داد که ادامه حکومت او می‌تواند روابط راهبردی اسرائیل و آمریکا را تضعیف کند. لاپید اظهار داشت که ائتلاف نظامی بین دو کشور در خطر است. این انتقاد در حالی صورت گرفته است که نتانیاهو با سیاست‌های خود در داخل و خارج کشور مورد انتقاد قرار گرفته است. اقتصاد آنلاین این خبر را با اشاره به منبع انتخاب منتشر کرده است.

سپرده‌گذاری مرکزی اعلام کرد ثبت‌نام در سامانه سجام تا پایان آبان رایگان خواهد بود. این سامانه به سرمایه‌گذاران امکان استفاده از خدمات مختلف بازار سرمایه را می‌دهد. هزینه احراز هویت مشمول معافیت نیست. سپرده‌گذاری مرکزی هشدار داده است که هیچ پیامکی حاوی لینک پرداخت یا درخواست اطلاعات حساس بانکی ارسال نمی‌کند. در مهر امسال، ۱۲۳ هزار و ۱۶۸ سهامدار جدید در سجام ثبت‌نام کردند. تعداد کل ثبت‌نام‌ها در این سامانه به ۴۸ میلیون و ۶۸۶ هزار و ۱۲۴ نفر رسیده است.

گزارشهای اولیه از انفجار یک نفتکش در تنگه هرمز خبر می‌دهند. این نفتکش حمل نفت خام (VLCC) در هنگام خروج از تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفته است. تصویر ماهواره‌ای Sentinel-۲ تغییر رنگ تیرهای در بخش عقب شناور را نشان می‌دهد. اطلاعاتی درباره نام نفتکش، پرچم، مالک، مقصد یا میزان خسارت ارائه نشده است. تنگه هرمز به دلیل نقش تعیین‌کننده در انتقال نفت، یکی از حساس‌ترین مسیرهای دریایی جهان محسوب می‌شود. هرگونه تهدید امنیت در این منطقه می‌تواند بازارهای جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار دهد.

عربستان سعودی به صورت مخفیانه در حال ساخت کارخانه تولید موشک دوربرد در نزدیکی شهر الدوادمی است. تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که این مجتمع در حال گسترش است و ممکن است برای تولید موشک‌های بالستیک با برد بیشتر و حمل محموله سنگین‌تر طراحی شده باشد. محققان آمریکایی «سام لیر» و «مایکل دویتسمن» تغییرات در این مجتمع را بین آوریل ۲۰۲۵ و سپتامبر ۲۰۲۶ شناسایی کرده‌اند. آنها به وجود ساختمان‌های جدید برای تولید موتور موشک‌های سوخت جامد اشاره کرده‌اند. گزارش رویترز احتمال همکاری عربستان با چین در تولید موشک‌های دیاف-۱۵ یا دیاف-۲۱ را مطرح می‌کند. مقام‌های سعودی و چینی به درخواست اظهارنظر پاسخ ندادند. توسعه این فناوری می‌تواند وابستگی عربستان به واردات موشک را کاهش دهد.

قیمت محصولات سورن پلاس امروز در بازار آزاد افزایش یافت. سورن TU5P با رشد ۵۰ میلیون تومانی به سه میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان رسید. سورن پلاس دوگانه‌سوز کپسول کوچک با افزایش ۲۰ میلیون تومانی به دو میلیارد و ۷۷۰ میلیون تومان و کپسول بزرگ با افزایش ۱۵ میلیون تومانی به دو میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان رسید. سورن پلاس از موتور ۱.۶ لیتری EF7 با ۱۱۳ اسب بخار و شاهین از موتور ۱.۵ لیتری توربوشارژ با ۱۱۰ اسب بخار استفاده می‌کنند. شاهین در هندلینگ و ایمنی بهتر است، اما سورن پلاس در نگهداری و سازگاری با بنزین معمولی مزیت دارد. انتخاب بین این دو خودرو به اولویت‌های مصرف‌کننده بستگی دارد.

در روز شنبه ۲ آبان، قیمت طلای ۱۸ عیار با کاهش ۴.۱۷ درصدی به ۲۶ میلیون و ۹۱ هزار تومان رسید. سکه امامی نیز با افت ۷.۹ میلیون تومانی به ۲۶۷ میلیون و ۳۰ هزار تومان کاهش یافت. دلار نیز با کاهش ۷۰۵ تومانی به ۲۶۸ هزار و ۵۰۰ تومان رسید. مهدی صفائی از گروه اقتصادی به هیجان منفی بازار اشاره کرد و کاهش احتمال درگیری ایران و آمریکا را عامل اصلی این ریزش دانست. قیمت اونس جهانی طلا نیز در روزهای اخیر کاهش یافته است. نیم سکه و ربع سکه نیز به ترتیب با کاهش ۲.۷۷ و ۳ درصدی به ۱۴۰ میلیون و ۴۹۰ هزار تومان و ۷۴ میلیون و ۵۸۰ هزار تومان رسیدند.

وزارت امور خارجه آمریکا هشدار سفر به کویت، امارات متحده عربی، بحرین و عمان را صادر کرد. این هشدارها در شرایط افزایش نگرانی‌های امنیتی در خاورمیانه و احتمال گسترش درگیری‌ها اعلام شد. پیشتر، سفارت آمریکا در عراق، اراضی اشغالی و اردن نیز هشدارهای مشابهی صادر کرده بود. وزارت خارجه آمریکا از اتباع خود خواست به هیچ عنوان به عراق سفر نکنند و کسانی که در این کشور هستند، برای خروج فوری برنامه‌ریزی کنند.

با افزایش هزینه‌های زندگی، مطالبات ترمیم حقوق بازنشستگان در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ مطرح شده است. محمد رشیدی، عضو هیئتیسه مجلس، تأکید کرد که قوانین برنامه و بودجه امکان ارائه لایحه اصلاحی را فراهم کرده‌اند. وی با اشاره به تورم و فشارهای معیشتی گفت که افزایش دوباره حقوق در یک سال غیرعادی نیست. سیدجواد حسینیکیا، نماینده مجلس، خواستار ارائه فوری لایحه اصلاح بودجه شد و تأکید کرد که دولت باید این موضوع را پیگیری کند. محمد اسدی، رئیس کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی، اعلام کرد که تاکنون تصمیم رسمی برای افزایش مجدد حقوق اتخاذ نشده است. بازنشستگان همچنان در انتظار اعلام تصمیم رسمی از سوی دولت هستند.