دلایل بیرون‌زدگی ریشه درختان از زمین و راهکار محافظت از آن‌ها

باستان‌شناسان در محوطه باستانی گوبکلی‌تپه واقع در جنوب‌شرقی ترکیه برای نخستین بار موفق به کشف دو گور دست‌نخورده شدند. این پژوهش که نتایج آن در نشریه پلاس وان منتشر شده، توضیح می‌دهد که استخوان‌های انسانی پراکنده در این محوطه احتمالا از گورهای زیر کف خانه‌ها به بخش‌های دیگر منتقل شده‌اند. فرسایش خاک و رانش زمین طی هزاران سال عامل اصلی جابه‌جایی این بقایا از بخش‌های مرتفع به سازه‌های یادمانی بوده است. نخستین گور کشف‌شده حاوی بقایای دست‌کم سه نفر شامل یک زن، یک مرد و یک دختر نوجوان در زیر کف گچی یک ساختمان است. دومین تدفین نیز متعلق به یک زن جوان بوده که جسد او به صورت خمیده و به پهلوی چپ دفن شده بود. این کشفیات جدید فرضیه‌های پیشین درباره آیین‌های تدفین عمدی در این منطقه باستانی را به چالش کشیده است.

دولت عراق اعلام کرد که برای لغو محدودیت‌ها و تحریم‌های جدید وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا علیه پروازهای شرکت‌های هواپیمایی ایران، وارد گفت‌وگوی مستقیم با طرف آمریکایی شده است. دفتر رسانه‌ای نخست‌وزیر عراق در بیانیه‌ای رسمی بر ضرورت کاهش تنش‌های منطقه‌ای تأکید کرد و هشدار داد که تداوم بحران‌ها شرایط را پیچیده‌تر می‌کند. بغداد از تمام طرف‌های درگیر خواست تا برای پایان دادن به درگیری‌ها و تأمین منافع ملت‌های منطقه، به مسیر گفت‌وگو و راه حل‌های پایدار بازگردند. این تلاش‌ها با هدف برقراری مجدد پروازها از ایران و تسهیل تردد میان کشورهای منطقه صورت می‌گیرد. مقامات عراقی امیدوارند این مذاکرات نتایج مثبتی در پی داشته باشد. پایداری ثبات در منطقه از دغدغه‌های اصلی دولت عراق عنوان شده است.

محمد میرشکرایی، پژوهشگر برجسته مردم‌شناسی و متخصص فرهنگ عامه ایران، در تاریخ ۴ مهر ۱۴۰۵ درگذشت. وی که مدیریت پژوهشکده مردم‌شناسی کشور را به مدت ۱۸ سال از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۶ بر عهده داشت، از چهره‌های تأثیرگذار در این حوزه بود. میرشکرایی نقش محوری در تلاش‌های علمی برای ثبت جهانی نوروز و آیین باستانی یلدا در سازمان‌های بین‌المللی ایفا کرد. او با هدایت صدها پروژه میدانی و تألیف کتاب‌های متعددی در زمینه‌هایی چون اسطوره، آیین و زیست‌بوم، میراث علمی ارزشمندی بر جای گذاشت. آثار او شامل موضوعاتی نظیر «نوروز»، «انسان و آب» و «مردم‌شناسی و موزه‌ها» است که بر تحلیل پیوند میان انسان و رفتارهای آیینی تمرکز داشت.

مسیرهای هوایی ایران به کشورهای جمهوری آذربایجان، گرجستان، عمان، امارات و عراق در پی تحریم‌های جدید و لغو مجوزهای پروازی مسدود شده است. در حال حاضر، خطوط پروازی به مقاصدی همچون چین، روسیه، ترکیه، افغانستان، پاکستان، ارمنستان، بلاروس، تاجیکستان و مالزی بدون وقفه فعالیت می‌کنند. تمامی پروازهای فعال کنونی توسط ناوگان ایرلاین‌های داخلی انجام می‌پذیرند. مسئولان فرودگاهی تأکید کرده‌اند که به جز کشورهای ذکر شده، مسیر پروازی جدیدی لغو نشده است. سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرده است که رایزنی‌های دیپلماتیک برای حل این مشکل و بازگشایی مجدد مسیرهای متوقف‌شده آغاز شده است. مسافران توصیه می‌شوند پیش از سفر، آخرین وضعیت بلیت‌های خود را بررسی نمایند.

مرحله نخست طرح حفاظت و ساماندهی مجسمه شاپور اول ساسانی در غار شاپور با اختصاص ۲ میلیارد تومان اعتبار آغاز شد. این پروژه پس از گذشت نزدیک به هفت دهه از برپایی مجدد پیکره در دوره پهلوی دوم، نخستین اقدام فنی و جدی برای حفاظت از این اثر محسوب می‌شود. افشین ابراهیمی، مدیر پایگاه منظر باستان‌شناسی ساسانی فارس، اعلام کرد که مستندسازی دقیق علمی با استفاده از فتوگرامتری و پهپاد در گام نخست اجرا می‌شود. نصب داربست فنی، ایجاد حفاظ شفاف پلی‌کربناتی و جمع‌آوری قطعات جداشده مجسمه از دیگر مراحل این طرح است. پیش‌بینی می‌شود مرحله نخست حدود سه ماه و کل پروژه بین دو تا دو و نیم سال زمان ببرد.

کاوش‌های باستان‌شناسی پیش از ساخت بزرگراه D55 در جمهوری چک به کشفی کم‌سابقه منجر شد. باستان‌شناسان در کمتر از هفت کیلومتر از مسیر پروژه، نزدیک به یک هزار و ۹۰۰ اثر باستانی و ده‌ها گور پیشاتاریخی را شناسایی کردند. این حفاری نجات‌بخش توسط مرکز باستان‌شناسی اولوموتس و به سرپرستی مارک کالابک انجام شد. پژوهشگران ۱۸۷۹ ساختار سکونتی و ۶۵ گور متعلق به عصر سنگ و عصر برنز را ثبت کردند. یکی از مهم‌ترین یافته‌ها، بقایای خانه‌های چوبی غول‌پیکر متعلق به نخستین کشاورزان اروپا با قدمتی حدود هفت هزار سال بود. تمام آثار کشف‌شده پس از مرمت و مستندسازی به موزه باستان‌شناسی اولوموتس منتقل خواهند شد.