بررسی فرصت‌ها و تهدیدهای هوش مصنوعی در مطالعات شهری

بر خلاف نگرانی‌های پیشین درباره حذف گسترده مشاغل به دست هوش مصنوعی، شواهد بازار کار آمریکا نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در این حوزه اشتغال‌زایی نیز داشته است. اداره آمار کار آمریکا در چهارم سپتامبر ۲۰۲۶ گزارش داد که اقتصاد این کشور در ماه اوت ۱۶۲ هزار شغل ایجاد کرده است. نرخ بیکاری در حال حاضر روی عدد ۴.۱ درصد قرار دارد که نسبت به دهه‌های گذشته بسیار پایین است. مؤسسه اکونومیست برآورد می‌کند که هوش مصنوعی تاکنون حدود یک میلیون شغل جدید در ایالات متحده ایجاد کرده است. در همین حال، بانک گلدمن ساکس هزینه تجهیزات مرتبط با هوش مصنوعی را سالانه حدود ۵۰۰ میلیارد دلار بیشتر از سطح سال ۲۰۲۲ تخمین زده است. با این حال، برخی شرکت‌های فناوری و استارتاپ‌ها همچنان شاهد تعدیل نیرو یا تغییر ساختار بوده‌اند.

شرکت اوپن‌ای‌آی خانواده مدل‌های هوش مصنوعی GPT-6 را با معرفی دو مدل جدید به نام‌های GPT-6 Sol و GPT-6 Luna گسترش داد. این مدل‌های جدید با هدف ارائه هوش پیشرفته، صحت اطلاعات بالاتر و هزینه کمتر برای کارهای روزمره توسعه یافته‌اند. بر اساس اعلام این شرکت، قیمت API هر دو مدل نسبت به نسل قبلی یعنی خانواده GPT-5.6 حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است. مدل GPT-6 Sol در آزمون‌های ارزیابی عملکرد و عاملهای هوش مصنوعی توانسته است نتایج بسیار مطلوبی با هزینه بهسزایی کمتر نسبت به رقبا کسب کند. همچنین میزان خطاهای این مدل در مقایسه با نسخه قبلی خود به نصف کاهش یافته و قابلیت اطمینان آن بهبود چشمگیری داشته است.

سرمایه‌گذاران بازارهای سهام تا مدتی نمی‌دانند با فناوری هوش مصنوعی چه کنند و مرز میان برنده‌ها و بازنده‌های این عرصه مبهم است. شاخص آینه گلدمن ساکس برای ذینفعان بلندمدت هوش مصنوعی با افت حدود ۵ درصدی مواجه شده است، در حالی که قیمت سهام برخی شرکت‌ها نوسانات شدیدی را تجربه کرده است. معاملهگران اوراق قرضه نیز رویکردهای متناقضی دارند و بررسی‌های محققان نشان می‌دهد که بازده‌های بلندمدت پس از انتشار مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی کاهش یافته‌اند. تاریخ بازار نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران معمولاً در پیش‌بینی انقلاب‌های فناورانه عملکرد ضعیفی دارند و تحولات ساختارشکنانه را با خطاهای پیش‌بینی مواجه می‌کنند.

شرکت آنتروپیک از مدل هوش مصنوعی Claude Opus 5.5 به عنوان جدیدترین عضو خانواده ۵.۵ رونمایی کرد که با تمرکز بر بهره‌وری و ایمنی توسعه یافته است. این مدل نسبت به نسخه پیشین خود ۴۰ درصد ارزان‌تر بوده و بیش از ۳۰ درصد سرعت تولید خروجی بالاتری دارد. در آزمایش‌های انجام‌شده، این مدل توانست یک کدبیس ۶۸۰ هزار خطی را در کمتر از یک روز مهاجرت دهد که نشان‌دهنده جهش عملکردی آن است. آنتروپیک اعلام کرده که این مدل با سازوکارهای حفاظتی پیشرفته برای استفاده ایمن‌تر از عامل‌های نرم‌افزاری عرضه شده است. همچنین محدودیت‌های استفاده برای کاربران اشتراکی در این نسخه افزایش یافته است.

شرکت SpaceXAI از Grok 4.7، جدیدترین و توانمندترین مدل خود برای کدنویسی و امور دانشی، رونمایی کرد. این مدل جدید با استفاده از آموزش تقویتی طولانی‌تر و مدل پایه بزرگ‌تر، در مدیریت زمینه‌های طولانی و وظایف چندمرحله‌ای بهبود یافته است. بر اساس بنچمارک‌های اعلام شده، Grok 4.7 در حوزه‌های مهندسی نرم‌افزار، برق، امور حقوقی و استدلال بالینی عملکرد رقابتی دارد. همچنین یک لایه حفاظتی جدید برای افزایش مقاومت مدل در برابر درخواست‌های پرریسک در امنیت سایبری و زیست‌شناسی اضافه شده است. این مدل از امروز در پلتفرم‌هایی مانند Cursor و API با قیمت ۲ دلار برای هر یک میلیون توکن ورودی و ۶ دلار برای هر یک میلیون توکن خروجی در دسترس است.

کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، اعلام کرد که این قاره برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی و جبران شکاف موجود، به سرمایه‌گذاری حداکثر ۶۰۰ میلیارد یورویی در دهه آینده نیاز دارد. در حال حاضر اروپا تنها ۵ درصد از ظرفیت پردازشی جهان را در اختیار دارد، در حالی که آمریکا با سهمی بسیار بالاتر، پیشتاز توسعه مدل‌های هوش مصنوعی است. پیش‌بینی می‌شود شکاف زیرساختی اروپا در مراکز داده از ۳ گیگاوات در سال ۲۰۲۵ به ۲۰ گیگاوات در سال ۲۰۳۶ برسد. اتحادیه اروپا در تلاش است با ایجاد هفت «ابرکارخانه هوش مصنوعی» و تخصیص ۱۰ میلیارد یورو بودجه، این عقب‌ماندگی را جبران کند. همچنین افزایش مصرف برق مراکز داده که هم‌اکنون ۳ درصد از انرژی اروپا را می‌بلعند، از چالش‌های جدی این مسیر است.