کاهش قیمت نفت و افزایش بهای طلا در بازارهای جهانی

بورس تهران پس از بازگشایی در ۲۹ اردیبهشت‌ماه، با رشد قابل‌توجهی روبرو شده است که پرسش‌هایی را درباره ماهیت این صعود مطرح می‌کند. مجموع ارزش معاملات در پنج روز معاملاتی اخیر به ۲۵۴ هزار و ۷۵۶ میلیارد تومان رسیده که نشان‌دهنده گردش بالای نقدینگی در بازار است. محمدرضا اعلمی، تحلیلگر بازار سرمایه، معتقد است که نقش دولت در مثبت نگه داشتن شاخص از طریق محدودیت‌هایی مانند حجم مبنا و دامنه نوسان، می‌تواند آسیب‌زا باشد. او تأکید کرد که رشد شاخص لزوماً به معنای داشتن یک اقتصاد پویا و مولد نیست و ریسک‌های سیستماتیک همچنان پابرجا هستند. سرمایه‌گذاران در حال بررسی این موضوع هستند که آیا این روند صعودی بلندمدت است یا تنها یک موج موقت ناشی از تغییر انتظارات اقتصادی و نرخ ارز است. در نهایت، احتمال ریزش شارپ شاخص در صورت عدم اصلاح ساختارهای بازار وجود دارد.

امین رشیدی، کارشناس بازار سرمایه، در بررسی چشم‌انداز بازارهای ایران در فصل پاییز، معتقد است که بازار طلا و ارز در کوتاه‌مدت حرکت خاصی نخواهند داشت. وی با اشاره به اینکه بخشی از انتظارات تا حدودی در قیمت‌ها پیش‌خور شده است، احتمال عبور دلار از مرز ۲۴۰ هزار تومان را در کوتاه‌مدت کم می‌داند. با این حال، رشیدی تأکید می‌کند که در بلندمدت و تا پایان سال، قیمت ارز بیش از عوامل اقتصادی تابع اخبار سیاسی خواهد بود. او اشاره کرد که اگر شرایط سیاسی مثبت باشد، دلار می‌تواند قیمت‌های پایین‌تر از ۲۴۰ هزار تومان را نیز تجربه کند. همچنین وی احتمال رسیدن دلار به رقم ۳۰۰ هزار تومان را در صورت تداوم شرایط فعلی تا پایان سال، دور از واقعیت ندانست. در این میان، بازار بورس نیز تحت تأثیر ریسک‌های سیاسی و نقدینگی در مسیر تردید قرار دارد.

سید سعید راد، مدیرعامل شرکت مادر تخصصی بازرگانی دولتی ایران، از پرداخت ۱۰۰ هزار میلیارد تومان دیگر از مطالبات گندمکاران در هفته آینده خبر داد. وی در همایش هم‌اندیشی آرد و نان در نمایشگاه بین‌المللی صنعت غلات تهران اعلام کرد که پس از واریز اخیر ۵۵ هزار میلیارد تومان، مجموع پرداختی‌ها به کشاورزان به ۲۵۷ هزار میلیارد تومان رسیده است. با واریزی هفته آینده، تسویه بیش از ۹۰ درصد از مطالبات گندمکاران محتمل خواهد بود. تاکنون حدود ۶۵ تا ۶۸ درصد از بهای کل گندم‌های تحویل داده شده به سیلوهای دولتی پرداخت شده است. راد تأکید کرد که هدف نهایی، رساندن مجموع مبالغ پرداختی به بیش از ۳۷۰ هزار میلیارد تومان است. وی همچنین بر وظیفه ذاتی شرکت در تأمین گندم و آرد کشور، چه از طریق تولید داخلی و چه واردات، تأکید کرد.

فریدریش مرتس، رهبر حزب محافظه‌کار آلمان، روز پنجشنبه در برلین اعلام کرد که دوران دوستی بی‌قید و شرط با آمریکا برای آینده‌ای قابل پیش‌بینی به پایان رسیده است. وی این اظهارات را در آستانه انتخابات ایالتی برلین و با اشاره به تغییرات عمیق در نگرش‌های سیاسی فراآتلانتیکی بیان کرد. این موضع‌گیری پس از آن صورت گرفت که مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، پیشنهاد پیوستن به اتحادیه اروپا را پذیرفت و دونالد ترامپ تهدید به وضع تعرفه‌های بیشتر کرد. ترامپ همچنین پیش‌تر از پیروزی حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» تمجید کرده بود که این امر به تنش‌های سیاسی در این کشور دامن زده است. مرتس پیش از این نیز از تحقیر مذاکره‌کنندگان آمریکایی در روند مذاکرات با ایران انتقاد کرده بود. دولت ترامپ در پاسخ به آن اظهارات، خروج تقریبا پنج‌هزار سرباز آمریکایی از آلمان را اعلام کرده بود. سخنان اخیر مرتس بازتاب‌دهنده موضع مشابه آنگلا مرکل، صدراعظم سابق آلمان، در سال ۲۰۱۷ میلادی است.

ولی نصر، استاد دانشگاه جانز هاپکینز، در یادداشتی به تحلیل تحولات و تغییر نظم در خاورمیانه پرداخت. به گفته وی، ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل در فوریه ۲۰۲۶ با هدف بازطراحی کامل خاورمیانه و سرنگونی نظام سیاسی ایران وارد جنگ شدند. با این حال، ایران با آمادگی کامل و اجرای راهبردی دقیق توانست مانع از دستیابی دشمنان به اهداف جنگی‌شان شود. این جنگ محدودیت‌های قدرت نظامی واشنگتن و تل‌آویو را برملا کرد و ایران را در جایگاهی قوی‌تر قرار داد. از دستاوردهای مهم ایران در این مرحله، تخریب بخش عظیمی از زیرساخت‌های نظامی ایالات متحده آمریکا در منطقه خلیج فارس بود. همچنین ایران با تثبیت کنترل خود بر تنگه هرمز، معماری امنیتی دیرینه آمریکا در منطقه را از هم گسیخت. این اقدامات نشان داد که واشنگتن دیگر نمی‌تواند مانند گذشته کنترل مطلق خود را بر آبراه‌های حیاتی و تحولات منطقه اعمال کند.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به اظهارات مقامات آمریکایی در شبکه اجتماعی ایکس، تبلیغات ایالات متحده را ریاکارانه و ساده‌لوحانه توصیف کرد. وی با اشاره به ادعای آمریکا مبنی بر جلوگیری از خرید نمایندگان ایران از فروشگاه‌های آمریکایی در جریان اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل، این اقدامات را نمایشی پرطمطراق دانست. بقائی تأکید کرد که واشنگتن از یک سو جنگ اقتصادی بی‌رحمانه‌ای را علیه شهروندان ایرانی پیش می‌برد و از سوی دیگر، نمایش‌های تبلیغاتی برای جلوگیری از خرید فرضی مقامات را جشن می‌گیرد. او افزود که این رویکرد نشان‌دهنده‌ی ذهنیت ساده‌انگارانه‌ی حاکمان آمریکا در مدیریت بحران‌هاست. این واکنش در پی ادعاهای اخیر دولت آمریکا درباره وضعیت اقتصادی ایران صورت گرفته است.