علت‌های پشت پرده کمبود مقطعی دارو

بر اساس گزارش سازمان غیرانتفاعی Clean Label Project که در ژانویه ۲۰۲۵ منتشر شد، ۴۷ درصد از ۱۶۰ محصول پودر پروتئین مورد آزمایش از معیارهای ایمنی فراتر رفته‌اند. این پژوهش که روی ۷۰ برند پرطرفدار انجام شده، نشان داد که برخی محصولات حاوی مقادیر قابل توجهی از فلزات سنگین مانند سرب و کادمیوم هستند. یافته‌ها حاکی از آن است که پودرهای پروتئینی گیاهی به‌طور میانگین سرب بیشتری نسبت به پروتئین‌های آب‌پنیر دارند. نکته قابل توجه این است که محصولات با برچسب ارگانیک، به‌طور میانگین سه برابر سرب و دو برابر کادمیوم بیشتری نسبت به محصولات غیرارگانیک داشتند. با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این ارقام لزوماً به معنای مسمومیت قطعی نیست و باید میزان مصرف و مدت مواجهه با این مواد در نظر گرفته شود.

متخصصان حوزه دانش اعتیاد در نوزدهمین کنگره این رشته هشدار دادند که الگوی مصرف مواد در ایران تغییر کرده و مصرف همزمان چند ماده به یک نگرانی جدی تبدیل شده است. دکتر رضا دانشمند، روان‌پزشک، تأکید کرد که ترکیب مواد افیونی با داروهای آرام‌بخش مانند بنزودیازپین‌ها یا الکل خطرات زیادی از جمله بیش‌مصرف و اختلال تنفسی به همراه دارد. دکتر امید مساح نیز یادآور شد که از افزایش مراجعات به مراکز درمانی نمی‌توان به تنهایی نتیجه‌گیری کلی درباره شیوع مصرف در کشور کرد. متخصصان بر این باورند که برای قضاوت دقیق درباره مواردی مانند کاهش سن شروع مصرف، به پیمایش‌های ملی جدید و داده‌های قابل مقایسه نیاز است.

مجتبی عباسی، متخصص روانشناسی، در گفتگو با همشهری درباره روش‌های مقابله با فشار روانی ناشی از بحران‌های اقتصادی و جنگ صحبت کرد. وی تأکید کرد که در شرایط دشوار، اولین قدم اعتباربخشی به احساسات خود و دیگران است و نباید احساس درماندگی یا ترس را انکار کرد. عباسی معتقد است که توصیه مستقیم به افراد برای «قوی بودن» می‌تواند باعث ایجاد احساس درک‌نشده و خشم در آن‌ها شود. او توضیح داد که واکنش‌های منفی مانند کلافگی یا بیحسی هیجانی، لزوماً نشانه بیماری روانی نیست، بلکه می‌تواند بخشی از مکانیسم بقای ذهن باشد. از نظر وی، باز کردن باب گفتگو درباره احساسات دردناک می‌تواند به مدیریت بهتر فرسودگی روانی در شرایط بحرانی کمک کند.

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که سرطان‌های دستگاه گوارش تا ۱۵ سال آینده عامل ۸۰ درصد مرگ‌ومیرها در ایران خواهند بود. طبق آمارهای وزارت بهداشت، سالانه ۱۱۲ هزار نفر در کشور به انواع سرطان مبتلا می‌شوند و مشکلات گوارشی و کبد از اصلی‌ترین دلایل مراجعه به پزشک است. دکتر ایرج خسرونیا، متخصص گوارش، سرطان معده را شایع‌ترین سرطان در مردان و سرطان کولون را شایع‌ترین در زنان معرفی کرد. از عوامل افزایش خطر ابتلا می‌توان به رژیم غذایی نامناسب، مصرف مواد مخدر مانند تریاک و ناس، و مصرف غذاهای بسیار داغ اشاره کرد. همچنین مصرف ماهی‌های شور و مواد غذایی حاوی نگهدارنده از دیگر عوامل خطرناک در مناطق مختلف کشور برآورد شده است.

رضا سپهوند، نماینده مجلس، خواستار توقف واگذاری هلدینگ شفادارو تا زمان روشن شدن ابهامات و بررسی نهادهای نظارتی شد. این درخواست در آستانه عرضه مجدد بلوک مدیریتی ۹۰.۵۲ درصدی این هلدینگ در بورس تهران مطرح شده است. هلدینگ شفادارو شامل شش شرکت زیرمجموعه در زنجیره تولید و توزیع دارو است و تغییر مالکیت آن می‌تواند بر استمرار تأمین اقلام دارویی تأثیر بگذارد. مبنای حقوقی این واگذاری، قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر برای خروج بانک‌ها از بنگاهداری است. سابقه عرضه قبلی این بلوک در دی‌ماه ۱۴۰۴ به دلیل واریز نشدن مبلغ نقدی معامله ۳۷ هزار میلیارد تومانی با ابطال مواجه شده بود.

کاهش توده عضلانی از میانه دهه ۳۰ زندگی با نرخ ۱ تا ۲ درصد در سال آغاز می‌شود که در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ زندگی این روند به حدود ۳ درصد سالانه می‌رسد. این کاهش عضلات می‌تواند قدرت، تعادل و استقلال حرکتی افراد را در انجام کارهای روزمره کاهش دهد. برای مقابله با این تغییرات، انجام تمرینات آمادگی جسمانی عملکردی مانند نشستن، برخاستن، خم شدن و تمرینات تعادلی توصیه می‌شود. قدرت پنجه دست نیز به عنوان یک شاخص مهم برای ارزیابی سلامت عمومی و عملکرد عضلات در سنین بالا شناخته می‌شود. متخصصان تأکید می‌کنند که برای حفظ توانایی‌های حرکتی، نباید منتظر دوران سالمندی ماند و باید از همین امروز تمرینات قدرتی و هوازی را آغاز کرد.