پژوهشی تازه نشان میدهد که امواج گرانشی کمبسامد در سراسر کیهان ممکن است پژواکی از ستارگان تاریک فرضی در جهان اولیه باشند. این اجرام فرضی که انرژی خود را از نابودی ذرات ماده تاریک تأمین میکردند، میتوانستند به جرمهایی بسیار بیشتر از ستارگان معمولی برسند. فروپاشی این ستارگان در نخستین میلیارد سال کیهان، بذرهای سنگینی برای شکلگیری سیاهچالههای کلانجرم فراهم کرده است. امواج گرانشی کمبسامد نخستین بار در سال ۲۰۲۳ با استفاده از آرایه زمانسنجی تپاختری شناسایی شدند. تپاخترها ستارههای نوترونی پرچگالی هستند که با سرعت زیاد و نظم چشمگیری میچرخند و پرتوهای تابش ساطع میکنند. کازمین ایلی، پژوهشگر دانشگاه کالگیت، اعلام کرد که بازماندههای ستارگان تاریک اثری گرانشی برجای گذاشتهاند که ردپای آن تاکنون در جهان باقی مانده است. مدلسازیهای انجامشده نشان میدهد که نرخ ادغام این بذرها میتواند سهم چشمگیری در تولید امواج گرانشی زمینه داشته باشد.
