اخبار اقتصاد و بازار

نیروی دریایی سپاه اعلام کرد دومین سوپر نفتکش متخلف صبح امروز پس از برخورد با مین دریایی در تنگه هرمز دچار انفجار و آتشسوزی شده است. این کشتی بیش از ۲ میلیون بشکه نفت خام حمل می‌کرد و پس از خاموش کردن سامانه‌های موقعیت‌یاب و راداری، تلاش کرد از مسیر غیرقانونی عبور کند. برخورد با مین منجر به انفجار در موتورخانه و توقف کشتی در جای خود شد.

آتشسوزی جنگلی در کالیفرنیا همچنان در حال گسترش است و ساکنان بسیاری را مجبور به ترک خانه‌های خود کرده است. آتشسوزی نورته تا عصر جمعه حدود ۱۸۸ هکتار را دربر گرفته و شش خانه تخریب شده است. در آتشسوزی برایسون در مالیبو نیز دستورهای تخلیه صادر شده و بیش از ۴۰۰ آتشنشان برای مهار آن تلاش می‌کنند.

سرهنگ جواد مختاررضایی از مخاطرات خرید «آیفون‌های خیس» در فضای مجازی هشدار داد. کلاهبرداران با تبلیغات فریبنده، پیشپرداخت را دریافت کرده و سپس ارتباط را قطع می‌کنند. گوشی‌های عرضه‌شده ممکن است به دلیل قرار گرفتن در آب، خرابی‌های پنهان داشته باشند. خرید اینگونه کالاها ممکن است به قطع خدمات شبکه تلفن همراه نیز منجر شود. مخاطرات قانونی و مخابراتی این خریدها توسط مسئولان تاکید شد.

ادارات، بانک‌ها و مدارس شهرستان ساری در استان مازندران روز یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵ به دلیل برگزاری رزمایش «جانفدایان» تعطیل خواهند بود. عیسی قاسمی طوسی، معاون استانداری مازندران، اعلام کرد این رزمایش از ساعت ۱۴ تا ۱۷ در میدان شهید قاسمی ساری برگزار می‌شود. بانک‌ها باید شعب کشیک برای ارائه خدمات ضروری تعیین کنند. در استان هرمزگان، الگوی فعالیت مدارس متفاوت است: در بندرعباس سه روز حضوری و دو روز غیرحضوری، در قشم، سیریک و جاسک ترکیبی، و در روستاهای این مناطق حضوری. تا کنون تعطیلی دیگری در سایر استان‌ها اعلام نشده است.

ادارات، بانک‌ها، مدارس و دانشگاه‌های شهرستان ساری در روز یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵ به دلیل برگزاری رزمایش «جانفدایان» تعطیل خواهند بود. عیسی قاسمی طوسی، معاون استانداری مازندران، گفت این رزمایش از ساعت ۱۴ تا ۱۷ در میدان شهید قاسمی برگزار می‌شود. بانک‌ها باید شعب کشیک برای ارائه خدمات ضروری تعیین کنند. وی بر ضرورت هماهنگی دستگاه‌های اجرایی برای برگزاری این برنامه تأکید کرد.

بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، تولید نفت ایران در ماه سپتامبر ۲۰۲۶ به ۱٫۹ میلیون بشکه در روز رسید که نشان‌دهنده کاهش ۲۲۰ هزار بشکه در روز نسبت به ماه আগوست است. با وجود این کاهش، ظرفیت تولید پایدار ایران در سطح ۳٫۸ میلیون بشکه در روز ارزیابی شده است. عربستان سعودی با افزایش ۲٫۳۳ میلیون بشکه در روز به ۸٫۳ میلیون بشکه در روز، محرک اصلی افزایش عرضه در اوپک بوده است. مجموع تولید نفت کشورهای اوپک پلاس در سپتامبر به ۳۹٫۰۷ میلیون بشکه در روز رسید که ۹۰۳ هزار بشکه افزایشی نسبت به ماه আগوست دارد.

بنک‌های بین‌المللی می‌توانند رشد استبل‌کوین‌ها را کند کنند. گزارش بانک بین‌المللی تسویه‌ها (BIS) نشان می‌دهد که اگر بنک‌ها به سپرده‌گذاران خود سود بیشتری پرداخت کنند، علاقه به استبل‌کوین‌ها کاهش می‌یابد. این گزارش به این نتیجه رسیده که افزایش سود سپرده‌ها می‌تواند یک جایگزین جذاب‌تر برای استبل‌کوین‌ها باشد. استبل‌کوین‌ها به عنوان ارزهای دیجیتالی پایدار، در سال‌های اخیر محبوبیت زیادی پیدا کرده‌اند. اما بنک‌ها با افزایش سود سپرده‌ها می‌توانند این ترند را کند کنند. گزارش BIS به این نکته نیز اشاره کرده که استبل‌کوین‌ها در شرایط اقتصادی نامناسب محبوبیت بیشتری پیدا می‌کنند.

بورس تهران در معاملات امروز با فشار فروش قابل توجهی روبرو شد و شاخص کل با کاهش ۱.۹۱ درصدی به سطح ۸ میلیون و ۲۶۵ هزار واحد رسید. شاخص هموزن نیز ۱.۵۱ درصد افت کرد و در محدوده ۲ میلیون و ۱۹۲ هزار واحد قرار گرفت. شاخص کل فرابورس هم ۱.۶۸ درصد از ارتفاع خود را از دست داد. در پایان معاملات، ۸۱ درصد نمادها در محدوده منفی قرار داشتند و تنها ۱۹ درصد سبزپوش بودند. حدود ۱۶ همت سفارش فروش بدون خریدار باقی ماند که از برتری عرضه بر تقاضا حکایت می‌کند. سرمایه‌گذاران حقیقی حدود ۸ هزار میلیارد تومان پول از بازار خارج کردند که بیشترین میزان خروج روزانه در سال ۱۴۰۵ محسوب می‌شود. این خروج پول با افزایش احتیاط معاملهگران و دشواری جذب عرضه‌ها در قیمتهای جاری همزمانی دارد.

بهمن عبدی از وزارت ورزش و جوانان گفت نرخ طلاق در کشور ۱۰ درصد کاهش یافته است. او از انتشار آمارهای نادرست انتقاد کرد و گفت: «طلاق در ۱۰ سال نخست زندگی مشترک بیشتر اتفاق می‌افتد.» عبدی نسبت طلاق را حدود هشت در هزار عنوان کرد و تأکید کرد نباید آمار طلاق به شکلی بازتاب داده شود که جوانان از ازدواج ترسند.

کیتی زکریا، سخنگوی جدید مطبوعاتی کاخ سفید، پس از تنها ۵ روز در این سمت، برکنار شد. او در اولین کنفرانس خبری خود، اشتباهات فاحش انجام داد و ادعا کرد که در آزمون وکالت قبول شده است، در حالی که این ادعا نادرست بود. ترامپ نیز او را «وکیل» معرفی کرده بود. زکریا تنها یک جلسه خبری ۱۴ دقیقه‌ای برگزار کرد و پس از آن از سمت خود برکنار شد.

استاندار تهران از کاهش ۷ هزار نفری دانش‌آموزان شهر تهران و افزایش ۱۷ هزار نفری در شهرستان‌ها خبر داد. او شرایط اقتصادی و بازگشت اتباع را از عوامل این تغییر دانست. با افتتاح ۱۰۳ مدرسه جدید، سرانه آموزشی استان به ۵.۸۷ رسید که از متوسط کشوری بالاتر است. معتمدیان گفت: «نیاز اصلی ما ۶۳۸ مدرسه جدید است.» ساخت مدارس در مناطق محروم مانند شهریار و قرچک در اولویت است.

علیرضا زاکانی، شهردار تهران، از بهره‌برداری قطعات اول و سوم بزرگراه شهید موسوی خبر داد و گفت قطعه دوم نیز در دست اقدام است و پیش‌بینی می‌شود در ۶ ماه آینده تکمیل شود. زاکانی به همکاری‌های مدیریت شهری با ارتش اشاره کرد و گفت موسوی نقش مهمی در پیشبرد این همکاری‌ها داشته است. او تأکید کرد که فعالیت‌های عمرانی حتی در شرایط جنگ متوقف نخواهد شد. زاکانی همچنین از نقش شهید موسوی در پیگیری پروژه‌های مشترک یاد کرد.

ادارات، بانک‌ها و مدارس شهرستان ساری در روز یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵ تعطیل شد. عیسی قاسمی طوسی، معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری مازندران، دلیل این تعطیلی را برگزاری رزمایش بزرگ «جانفدایان» در میدان شهید قاسمی ساری اعلام کرد. این رزمایش از ساعت ۱۴ تا ۱۷ برگزار می‌شود. بانک‌ها موظفند شعب کشیک خود را برای ارائه خدمات ضروری فعال کنند. قاسمی طوسی بر ضرورت هماهنگی دستگاه‌های اجرایی برای برگزاری این برنامه تأکید کرد.

شرکتهای پالایش گاز فجر جم، پالایش گاز پارسیان، مجتمع گاز پارس جنوبی، گاز استان‌های یزد، اصفهان و تهران از جمله شرکت‌های منتشرکننده اطلاعات مالی سالانه خود در کدال هستند. همچنین شرکت‌های شهرک‌های صنعتی استان‌های مرکزی، قم، کرمان، عمران شهر جدید بینالود و مس شهر بابک ـ میدوک نیز اطلاعات مالی خود را منتشر کرده‌اند. این شرکت‌ها به صورت داوطلبانه صورتحساب‌های خود را در کدال ارائه داده‌اند. گزارش‌های مالی شامل اطلاعات مالی و عملکرد شرکت‌ها در سال گذشته است. این اقدام در راستای شفافیت و ارائه اطلاعات به سرمایه‌گذاران و عمومی انجام شده‌است. برای مشاهده اطلاعات کامل می‌توان به اطلاعیه‌های مربوط در کدال مراجعه کرد.

دکتر زهرا عامری، عضو انجمن حقوق مالکیت فکری، هشدار داد که ثبت‌نکردن برند برای کسب‌وکار خطر دارد. او تأکید کرد که نام تجاری، نشان تجاری و اختراعات بخشی از دارایی‌های اقتصادی هستند که باید محافظت شوند. عامری به مدیران توصیه کرد که قبل از سرمایه‌گذاری در بازاریابی، نام تجاری را بررسی کنند و از تمدید علامت تجاری و حفاظت از اطلاعات محرمانه نیز مراقبت کنند. او همچنین به خطای رایج اشاره کرد که مدیران با تصور این که سابقه طولانی در بازار مالکیت نام را تضمین می‌کند، به ثبت قانونی آن توجه نمی‌کنند.

پیام باقری، نایبرئیس اتاق بازرگانی ایران، در سومین بزرگداشت روز ملی خرمای ایران، گفت که صنعت خرما از ظرفیت‌های راهبردی اقتصاد ایران است که نقش مهمی در اشتغال و معیشت استان‌های تولیدکننده دارد. ایران دومین تولیدکننده خرما در جهان است، اما باید سهم خود از بازار جهانی را افزایش دهد. باقری با اشاره به رقبای جدید در بازار جهانی خرما، تأکید کرد که افزایش قدرت رقابت‌پذیری تولیدکنندگان ایرانی ضروری است. او کاهش هزینه‌های تولید، بهره‌گیری از فناوری‌های روز و کاهش بروکراسی اداری را از عوامل مؤثر بر افزایش رقابت‌پذیری صنعت خرما برشمرد. باقری همچنین به ضعف صنایع تبدیلی و بسته‌بندی در زنجیره ارزش خرما اشاره کرد و گفت که این بخش‌ها باید بهتر توسعه یابند.

علی اعطا، مشاور وزیر راه و شهرسازی، در پنجمین نشست «راه گفتوگو» تأکید کرد که تکمیل فنی پروژه‌های عمرانی کافی نیست و باید تأثیر آن‌ها بر زندگی مردم نیز ارزیابی شود. او گفت که پروژه‌ها باید حقوق ساکنان، ایمنی، محیط زیست و کیفیت سکونت را در نظر بگیرند. سعید معیدفر، جامعه‌شناس، تفاوت بین وظایف قانونی دستگاه‌ها و مسئولیت اجتماعی را مطرح کرد و هشدار داد که بدون درک مشترک، این مفهوم ممکن است به توزیع منابع مالی یا اقدامات خیریه محدود شود. مریم زارعیان، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با اشاره به پروژه سدسازی در ایذه، به پیامدهای اجتماعی پروژه‌های بزرگ اشاره کرد، از جمله فاصله بین نیروهای مهاجر و ساکنان محلی و توزیع نابرابر فرصتهای شغلی.

گروه پژوهشی موسسه علوم و امنیت بین‌المللی در گزارشی جدید با عنوان «فعالیت در کوه کلنگ همچنان متوقف است» به بررسی تصاویر ماهواره‌ای تازه از این مجموعه پرداخته‌اند. تصاویر نشان می‌دهد که ورودی‌های تونل‌ها همچنان مسدود هستند و احتمال فعالیت عملیاتی یا پیشرفت ساخت و ساز در این تاسیسات را کاهش می‌دهد. این موسسه با استناد به گزارش‌های پیشین، از جمله روزنامه الوستریت ژورنال، به انتقال هزاران سانتریفیوژ به این مجموعه زیرزمینی اشاره کرده و احتمال حمله آمریکا به این تاسیسات را بررسی کرده‌است. پژوهشگران یادآور شده‌اند که ایران تجربه گسترده‌ای در ساخت تاسیسات زیرزمینی دارد و حتی در صورت حمله، تعیین میزان خسارت واردشده به بخش‌های داخلی تونل‌ها دشوار خواهد بود.

حسین راغفر، اقتصاددان، در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا به بررسی علل فساد برخی تراستی‌های نفتی و موانع بازگشت ارزهای حاصل از صادرات پرداخت. او نفوذ الیگارش‌ها و شبکه‌های مافیایی در تصمیم‌گیری‌های اساسی را دلیل اصلی این وضعیت دانست و تأکید کرد که این افراد به صورت تصادفی انتخاب نشده‌اند و از نزدیکان صاحبان قدرت هستند. راغفر با ابراز تردید نسبت به برخورد قضایی مؤثر با متخلفان به دلیل ارتباطات گسترده آن‌ها، این شبکه‌ها را مانع اصلی رسیدگی به پرونده‌ها خواند. وی همچنین به ادعاهایی اشاره کرد که بر اساس آن‌ها بخشی از منابع این تراستی‌ها در حمایت از جریان‌های مخالف جمهوری اسلامی هزینه شده است. این اقتصاددان در نهایت نبود شفافیت در قراردادهای نفتی را زمینه‌ساز بروز فساد دانست و بر ضرورت اصلاحات جدی برای خروج از بحران‌های اقتصادی تأکید کرد.

علیرضا ابراهیمی، مدیرعامل میدکو، در نشست خبری وضعیت صنعت فولاد ایران را بررسی کرد. او اشاره کرد که جنگ و تحریم‌ها به چرخه تولید فولاد اثر گذاشته‌اند، اما تولید و تجارت متوقف نشده است. بیش از ۹۰ درصد زنجیره ارزش فولاد در داخل کشور قابل تأمین است. ابراهیمی نگرانی خود را در مورد تامین گاز در زمستان ابراز کرد و گفت که محدودیت گاز بر تولید آهن اسفنجی و فولاد تأثیر می‌گذارد. ظرفیت تولید فولاد میدکو حدود ۴٫۲ میلیون تن است و فعالیت‌های آن از استخراج معادن تا فولادسازی را در بر می‌گیرد. او همچنین به ضرورت مدیریت مصرف انرژی و صرفه‌جویی در مصرف گاز اشاره کرد.

مبینا محیط، عضو کمیسیون گردشگری سلامت اتاق مشترک بازرگانی ایران و عمان، از راه‌اندازی نخستین شبکه حرفه‌ای پزشکان ایران و عمان با حضور هزار پزشک منتخب خبر داد. این شبکه با حمایت هلدینگ افق الأزرق و مرکز درمانی املالحیات و با همراهی اتاق مشترک بازرگانی ایران و عمان ایجاد شده است. هدف از این شبکه، توسعه همکاری‌های پزشکی فرامرزی و تقویت جایگاه منطقه‌ای دو کشور در صنعت سلامت است. محیط با اشاره به ظرفیت‌های علمی و تخصصی جامعه پزشکی ایران، گفت که این شبکه زمینه‌ساز توسعه همکاری‌های علمی و شناسایی فرصت‌های جدید در بازار سلامت منطقه خواهد بود. عمان با زیرساخت‌های مالی و جغرافیای مناسب، دروازهای راهبردی برای پیوند توان علمی ایران با اقتصاد سلامت خلیج فارس به‌شمار می‌رود. حضور ۱۰۰۰ پزشک نخبه در این شبکه، مجرایی مستقیم برای جذب منابع مالی بین‌المللی و بازگشت عواید آن به چرخه اقتصادی کشور فراهم می‌کند.

سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در حاشیه نشست شورای وزیران خارجه کشورهای سازمان همکاری اسلامی در بغداد با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، دیدار کرد. در این ملاقات، موضوعات منطقه‌ای و بین‌المللی و مسائل دوجانبه مورد بحث قرار گرفت. این دیدار در شنبه برگزار شد و به عنوان بخشی از فعالیت‌های شورای وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی انجام شد. سایت خوان تنها اخبار رسانه‌های رسمی کشور را بازتاب می‌دهد.

محمد لاهوتی، رئیس کمیسیون صادرات غیرنفتی اتاق ایران، تخصصی نبودن فعالیت شرکتها را یکی از مشکلات ساختاری تجارت ایران دانست. او در نشست تخصصی شرکتهای مدیریت صادرات (EMCs) بر ضرورت بازنگری در قوانین تجارت و اصلاح سازوکارهای حمایتی تاکید کرد. لاهوتی به گسترش فعالیت شرکتهای بازرگانی از سال ۱۳۹۷ اشاره کرد و گفت که سازوکارهای حمایتی باید متناسب با این تغییرات اصلاح شوند. او همچنین به تفاوت میان شرکتهای تولیدی و بازرگانی اشاره کرد و تأکید داشت که تخصصی شدن فعالیت شرکتها به ساماندهی صادرات کمک می‌کند.

طهمورث لاهوتی، معاون وزیر صنعت، از کاهش تعداد واحدهای صادراتی ثبت‌شده در شهرکهای صنعتی از هزار واحد در سال ۱۳۹۶ به ۶۰۰ واحد در سال ۱۴۰۴ خبر داد. متوسط صادرات واحدهای صنعتی در بازه زمانی مورد بررسی حدود سه میلیارد دلار بوده است. سهم صنایع کوچک از ارزش صادرات بیشتر از صنایع بزرگ است. لاهوتی با تاکید بر نقش شرکتهای مدیریت صادرات در توسعه بازارهای خارجی برای بنگاههای کوچک و متوسط، از ضرورت طراحی حمایتهای متناسب با نیازهای این واحدها سخن گفت.

چین در تلاش است تا یوآن را به یک ارز جهانی تبدیل کند. شواهد نشان می‌دهد پکن با سرعت بیشتری در حال ساخت زیستبوم مالی جامع برای پول ملی خود است. سیاستگذاران چینی تمرکز خود را بر توسعه زیرساختهای مالی و افزایش سهم یوآن در تجارت جهانی گذاشته‌اند. بر پایه داده‌های سوئیفت، یوآن با ۹٫۱۴ درصد از ارزش مبادلات، دومین ارز پرکاربرد در تامین مالی تجارت جهانی است. چین در چهار محور کلیدی برای بینالمللی کردن یوآن فعالیت می‌کند، از جمله طراحی محصولات سرمایه‌گذاری متنوعتر و توسعه ابزارهای مشتقه.

اداره هوانوردی فدرال آمریکا برنامه نوسازی کنترل ترافیک هوایی به نام «SMART» را راه اندازی کرده است. این سامانه می‌تواند ازدحام در فضای هوایی پیش‌بینی کند و پیشنهادهای تغییر مسیر ارائه دهد. با این حال، این سامانه هنوز کامل نیست و حدود یکپنجم تا یکچهارم فضای هوایی ایالات متحده را پوشش نمی‌دهد. ارتش آمریکا بر ۲۰ تا ۲۵ درصد از فضای هوایی اولویت عملیاتی دارد و اطلاعات به صورت تلفنی منتقل می‌شود. این تاخیرها سالانه به بیش از یک میلیون پرواز غیرضروری طولانیتر منجر می‌شود که حدود یک میلیارد دلار هزینه اضافی به اقتصاد تحمیل می‌کند. طرح «گنبد طلایی برای آمریکا» نیز نیاز به مدیریت فضای هوایی دارد تا ایمنی پروازهای غیرنظامی حفظ شود.

اتحادیه اروپا در حال گسترش محدودیت‌های تجاری علیه چین است، در حالی که کسری تجاری این بلوک با پکن به حدود ۳۶۰ میلیارد یورو در سال رسیده است. توافق بر سر واردات خودروهای هیبریدی، نخستین گام در محدودیت‌های جدید است که ممکن است به صنایع شیمیایی و پلاستیک نیز گسترش یابد. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که پیشنهادهای جدیدی برای محدود کردن واردات از چین ارائه خواهد کرد. سقف واردات خودروهای هیبریدی به ۳۵۰ هزار دستگاه در سال تعیین شده است که از دسامبر ۲۰۲۶ اجرا می‌شود. صادرات این خودروها از چین به اروپا در نیمه نخست ۲۰۲۶ به ۶٫۷ میلیارد یورو رسید، در حالی که در سال قبل ۲٫۲ میلیارد یورو بود. فون در لاین تأکید کرد که کسری تجاری اروپا با چین به بیش از یک میلیارد یورو در روز رسیده است و صنایع اروپایی خواستار اقدام شده‌اند.

بانک تجارت طرح ممتاز طلائی را با سقف وام ۷۰۰ میلیون تومان برای اشخاص حقیقی و اصناف ارائه می‌کند. سقف وام برای قرضالحسنه اشخاص حقیقی ۳۰۰ میلیون تومان و برای اصناف دارای پایانه فروشگاهی ۷۵۰ میلیون تومان است. نرخ سود برای حساب قرضالحسنه ممتاز ۴ درصد و برای حسابهای جاری و کوتاهمدت ۱۴ و ۲۳ درصد می‌باشد. اقساط وام بر اساس مبلغ وام، نرخ سود و مدت بازپرداخت محاسبه می‌شود. یکی از شرایط دریافت وام ایجاد میانگین حساب در بازه یک تا ۱۲ ماه است. متقاضیان می‌توانند تا سقف شش برابر میانگین حساب وام دریافت کنند. بانک امکان واریز و برداشت در دوره سپرده‌گذاری را نیز فراهم کرده است.

قیمت دلار در هفته‌های اخیر به دلیل محاصره دریایی کشور و اثرات جنگ افزایش یافته است. بیش از ۲۲۰ روز است که کشور درگیر این محاصره است که به گفته رئیس‌جمهور، نفس اقتصادی کشور را قطع کرده است. اکوسیستم اقتصادی کشور نیز در حال پرداخت هزینه‌های گزاف است. دولت برای مهار تورم و نرخ دلار راهکارهای مختلفی در نظر دارد. این افزایش قیمت دلار به محل بحث همه اقشار جامعه تبدیل شده است. درک دلایل رشد قیمت دلار و پاسخ به دغدغه‌های مردم نیاز به بررسی بیشتر دارد.

کارت‌های اضطراری سوخت سراسر کشور شناسهدار می‌شوند. عباس باصفا گفت بر اساس قانون برنامه پنج ساله هفتم، ۹۵ درصد سوختگیری باید از طریق کارت هوشمند شخصی و حداکثر ۵ درصد از طریق کارت اضطراری انجام شود. در روش جدید، فرد ابتدا کارت بانکی خود را در دستگاه می‌کند و پس از احراز هویت، میزان لیتراژ درخواستی را انتخاب می‌کند. در تهران، ۱۰۰ جایگاه با دستگاه‌های جدید مجهز شده‌اند. در یک هفته، ۸۴۵ هزار استعلام توکن در پایتخت ثبت شده است. باصفا گفت هیچ محدودیتی برای تطابق مالک خودرو و کارت بانکی در مرحله کنونی اعمال نشده است.