اخبار اقتصاد و بازار

واردات خودروهای سواری شخصی توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور تا پایان سال ۱۴۰۵ مجاز است. گمرک با ابلاغیه جدید، فرآیند ثبت سفارش و ترخیص این خودروها را تا پایان سال جاری تعیین کرد. این تصمیم پس از ابلاغ شرایط هفتگانه گمرک برای ترخیص موقت خودروهای فاقد شناسه ارزش (TSC) صادر شد. دولت با اعمال قیود انضباطی و زمانی، واردات را باز نگه داشت تا از انباشت پرونده‌ها در بنادر جلوگیری شود. نظارت سختگیرانه بر زنجیره گردش مالی و منشا ارز ضروری است.

بورس انرژی ایران امروز ۵ میلیون و ۸۶۵ هزار و ۸۳۲ تن فرآورده هیدروکربوری عرضه کرد. از این میزان، ۵ میلیون و ۸۲۶ هزار و ۴۳۲ تن در رینگ داخلی و ۳۹ هزار و ۴۰۰ تن در رینگ بین‌المللی بود. عرضه رینگ داخلی ۲۴۰ تن افزایش یافت. همچنین ۱۴۳ میلیون و ۵۹۹ هزار و ۸۴۸ کیلوواتساعت برق در تابلوی عرضه قرار گرفت، که ۱۴۲ میلیون و ۸۰۰ هزار کیلوواتساعت برق سبز و ۷۹۹ هزار و ۸۴۸ کیلوواتساعت برق آزاد بود.

بر اساس اعلام سایت اتحادیه طلا و جواهر در روز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵، قیمت طلا در بازار ایران با افزایش مواجه شد. در این معاملات، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار با روندی صعودی به ۲۶ میلیون و ۴۳۰ هزار و ۲۰۰ تومان رسید. این در حالی است که قیمت اونس جهانی طلا با کاهش ۲۹ دلاری نسبت به روز گذشته، روی رقم ۴۱۲۹ دلار ایستاد. همچنین هر مثقال طلای ۱۸ عیار نیز با افزایش قیمت، به ارزش ۱۱۴ میلیون و ۴۹۰ هزار تومان معامله شد. بازار داخلی طلا برخلاف کاهش قیمت جهانی، شاهد رشد قیمت‌ها در بخش‌های مختلف بود.

قیمت طلا و سکه امروز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵ افزایش یافت. نرخ اونس طلا به ۴۱۲۹ دلار رسید که ۲۹ دلار کاهش داشت. گرم طلا ۱۸ عیار به ۲۶ میلیون و ۴۳۰ هزار تومان و مثقال آن به ۱۱۴ میلیون و ۴۹۰ هزار تومان افزایش یافت. سکه امامی به ۲۶۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، نیم سکه به ۱۴۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان و ربع سکه به ۷۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسید. سکه گرمی نیز به ۳۸ میلیون تومان افزایش یافت. این نرخ‌ها بر اساس اعلام سایت اتحادیه طلا و جواهر اعلام شده‌اند.

سجاد غرقی، عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران، با هشدار از نبود استراتژی مدون و تخصیص نامتناسب منابع در این نهاد، تأکید کرد که ماه‌های باقیمانده از دوره فعلی باید به اصلاح عملکرد اتاق و تدوین برنامه عملیاتی اختصاص یابد. وی با اشاره به بودجه سال ۱۴۰۴، گفت که حدود ۷ میلیارد تومان برای مطالعات بهبود مستمر و ۲.۵ میلیارد تومان برای نشست‌های بین‌المللی اختصاص یافت. غرقی با اشاره به سود سپرده‌های اتاق تهران در سال ۱۴۰۴، حدود ۷۰۰ میلیارد تومان، از اولویت‌های مالی نامناسب این نهاد انتقاد کرد. وی همچنین به مشارکت پایین اعضا در انتخابات اتاق تهران اشاره کرد.

دونالد ترامپ با دستیابی به تفاهمی با ولادیمیر پوتین، صدور گازوئیل روسیه را در شرایط تحریمهای غرب و جنگ اوکراین امکان‌پذیر کرد. این توافق شامل صادرات ۳۰۰ هزار تن گازوئیل در مرحله نخست و افزایش آن به یک میلیون تن در آینده است. وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوز عمومی صادر کرد که تا آوریل ۲۰۲۷ معامله‌های گازوئیل روسی را مجاز می‌کند. با این حال، تولید گازوئیل روسیه به دلیل کاهش ظرفیت پالایشی، به ۳۰ درصد کاهش یافته است. روسیه از این توافق برای تثبیت بازارهای جهانی استفاده می‌کند.

در حالی که میانگین پرشدگی سدهای کشور ۴۴ درصد است، این رقم در سدهای تهران تنها ۲۰ درصد اعلام شده است. عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب، گفت: درصد پرشدگی سدهای تهران کمتر از نصف درصد پرشدگی سدهای کشور است. او با اشاره به وضعیت سدهای مختلف، از جمله سد لار (۳ درصد)، لتیان (۱۱ درصد)، امیرکبیر (۷۰ درصد) و طالقان (۳۹ درصد)، به نیاز مدیریت مصرف آب در نقاط مختلف کشور تأکید کرد. بزرگزاده با اشاره به متوسط بارش سالانه ۲۳۰ میلیمتر در ایران (در حالی که متوسط جهانی ۷۵۰ میلیمتر است) گفت: ایرانیان باید مصرف آب را با واقعیتهای اقلیمی کشور بسنجیم.

گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴ گروه پگاه داده کاوان شریف، رفتار کاربران کافهبازار در جستوجو، نصب، بهروزرسانی و خرید اپلیکیشن‌ها و بازی‌ها را بررسی کرده است. این پلتفرم در سال ۱۴۰۴ بیش از ۸۰ میلیون کاربر فعال سالانه و ۶۰ میلیون کاربر فعال ماهانه داشت. «بازی» و «روبیکا» در صدر جستوجوهای کاربران قرار گرفتند. اسفند با ۲.۱۷ برابر مهر، بیشترین شاخص نصب را داشت، در حالی که فروردین کمترین و مرداد بیشترین شاخص آپدیت را ثبت کرد. ابزارها در هر دو شاخص نصب و آپدیت جایگاه نخست را کسب کردند. رکورد خرید حدود ۲.۶ میلیارد تومانی یک کاربر از یک بازی نیز گزارش شد.

در نشست بررسی طرح جامع مسکن، کارشناسان نسبت به پیامدهای اتکای صرف دولت به عرضه زمین هشدار دادند. محمود اولاد، مجری این طرح، تأکید کرد که تأمین زمین بدون ایجاد زیرساخت‌هایی نظیر آب، برق و راه‌های دسترسی، لزوماً به معنای ساخت خانه نیست. وی معتقد است هزینه‌های آماده‌سازی اراضی و توان واقعی مالی خانوارها باید در تدوین برنامه‌های جدید مسکن به دقت لحاظ شود. ابوالفضل مشکینی، عضو هیئت علمی دانشگاه، پیشنهاد کرد متقاضیان بر اساس توان پس‌انداز تفکیک شوند تا گروه‌های نیازمند به مسکن اجتماعی شناسایی گردند. همچنین بهروز ملکی، مشاور وزیر راه، هشدار داد که واگذاری گسترده زمین بدون توجه به شرایط اجرا، تضمینی برای موفقیت اهداف دولت نخواهد بود. این نشست بر ضرورت توجه به نوسازی بافت‌های فرسوده و بازآفرینی شهری به عنوان راهکارهای مکمل تأکید داشت.

مهدی دارابی، دستیار ارزی رئیس کل بانک مرکزی، اعلام کرد که مداخلات ارزی این بانک صرفاً با هدف کنترل نوسانات بازار انجام می‌شود و هیچ‌گونه هدف سودجویانه‌ای در کار نیست. وی ادعاهای مطرح‌شده مبنی بر خرید ارز ارزان و فروش آن با نرخ بالاتر را قاطعانه رد کرد. دارابی افزود که خرید و فروش ارز جزو وظایف ذاتی تمام بانک‌های مرکزی دنیا به شمار می‌رود و طرح موضوعاتی نظیر سود و زیان برای بانک مرکزی موضوعیت ندارد. او همچنین یادآور شد که در دوره‌های گذشته نیز بانک مرکزی اقدام به عرضه ارز کرده است. این اظهارات در راستای شفاف‌سازی سیاست‌های ارزی کشور و پاسخ به اخبار منتشرشده در رسانه‌ها بیان شده است.

عباس خطیبی، معاون شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور، از پایان عملیات ریل‌گذاری راه‌آهن چابهار-زاهدان و ابلاغ ۴ هزار میلیارد تومان اعتبار جدید برای ادامه این طرح خبر داد. این خط ریلی ۶۳۵ کیلومتری که تا پایان امسال به بهره‌برداری می‌رسد، امکان اتصال بندر اقیانوسی چابهار با ظرفیت ۸ میلیون تن را به شبکه ریلی کشور فراهم می‌کند. خطیبی این طرح را یک ابرپروژه با ارزش بیش از ۱.۵ میلیارد دلار توصیف کرد که بر تجارت با کشورهای همسایه نظیر پاکستان، افغانستان و هند تأثیرگذار خواهد بود. به گفته وی، این مسیر ظرفیت حمل سالانه ۸ میلیون تن بار و جابه‌جایی ۲ میلیون مسافر را دارد و شهرهای چابهار، نیکشهر، ایرانشهر، خاش و زاهدان را متصل می‌سازد. تاکنون حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان برای این پروژه هزینه شده که بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان آن مربوط به دو سال گذشته است.

اقتصاد آنلاین گزارش داد که مذاکره بر سر انتقال ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده ۶۰ درصدی ایران به روسیه ممکن است خطر جنگ را افزایش دهد. این پیشنهاد، که مشروط به موافقت تهران است، پیشتر نیز مطرح شده و تازه نیست. برخی به میانجیگری روسیه در مذاکرات ایران و آمریکا اشاره کرده‌اند، اما این موضوع مناسبات راهبردی دو کشور را توضیح نمی‌دهد. وجود اورانیوم غنی شده ایران و ناتوانی آمریکا در بازیابی آن، ریسک حملات شدیدتر آمریکا و اسرائیل را افزایش می‌دهد. ایران هنوز بازدارندگی اتمی ندارد، اما این اورانیوم تنها عامل بازدارندگی آن است.

راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که پیشفروش بلیت قطارهای مسافری ماه آبان از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۱ صبح چهارشنبه ۲۹ مهرماه از طریق سکوهای اینترنتی آغاز می‌شود. پیشفروش حضوری نیز از ساعت ۱۱ تا ۱۳:۳۰ در مراکز مجاز انجام می‌پذیرد. پس از ۱۳:۳۰، پیشفروش بلیتها به صورت همزمان از سر گرفته می‌شود. هموطنان می‌توانند با شماره ۰۲۱۵۱۴۹ با سامانه راه‌آهن تماس بگیرند.

سخنگوی قوه قضائیه هشدار داد که برخی افراد با ادعای ارتباط با قاضی‌ها و مقامات قضایی، از مردم وجوه دریافت می‌کنند. او اشاره کرد که این افراد با ادعای نفوذ در دادگاه‌ها، از دستگاه قضایی سوءاستفاده می‌کنند و کلاهبرداری می‌کنند. کاظمی، سخنگوی قوه قضائیه، گفت که برخی افراد با اسناد صوری یا رشوه، مطالبه‌های نامشروع از قوه قضائیه دارند. او از مردم خواست که به این ادعاها توجه نکنند و حق خود را از طریق راه‌های قانونی پیگیری کنند. رئیس قوه قضائیه نیز دستورهای ویژه‌ای برای پیگیری این موارد صادر کرده است. در استان گلستان نیز چند نفر در این زمینه دستگیر شده‌اند.

رئیس‌جمهور در اردیبهشت ۱۴۰۵ دستور حذف شرکتهای پیمانکاری نیروی انسانی را صادر کرد، اما این ساختار همچنان در بخش‌های مهمی از بازار کار باقی مانده است. علیرضا اشراق، فعال کارگری، گفت که واسطه‌ها هزینه‌های اضافی ایجاد می‌کنند که ارزش اقتصادی به تولید نمی‌افزاید. او افزود که منابعی که می‌توانست برای بهبود دستمزد و رفاه کارگران استفاده شود، صرف سود واسطه می‌شود. دولت در مصوبه مردادماه ۱۴۰۵ بر ساماندهی پرداخت حقوق متمرکز شد، اما مساله از حذف واسطه به تنظیم فعالیت آن‌ها تغییر مسیر داده است.

با صدور هشدار زرد هواشناسی در مازندران، فعالیت‌های دریایی در آبهای ساحلی استان تا ۲۴ ساعت آینده ممنوع شد. بر اساس اعلام هواشناسی مازندران، شرایط نامساعد جوی و خطرات ناشی از آن می‌تواند ایمنی فعالیت در دریا را تحت تأثیر قرار دهد. فعالان حوزه دریایی، صیادان، بهره‌برداران شناورهای تفریحی و سایر افرادی که فعالیت آنها به وضعیت دریا وابسته است، باید از انجام فعالیت‌های دریایی خودداری کنند. به شهروندان و گردشگران توصیه می‌شود در روزهای پیش رو، هشدارهای هواشناسی و اطلاعیه‌های مراجع مسئول را جدی بگیرند. هواشناسی از شهروندان خواست از توقف و اسکان یافتن در حاشیه رودخانه‌ها و مسیل‌ها خودداری کنند. شرایط جوی مازندران از روز پنجشنبه تا جمعه نیمه ابری تا ابری همراه با کاهش تدریجی دما و رگبار و رعد و برق پیش‌بینی شده است.

با ورود مصر، پاکستان و ترکیه به جنگ عربستان و یمن، آرایش امنیتی و نظامی جدیدی در منطقه در حال شکل‌گیری است. مصر در حال آماده‌سازی استقرار هزاران نیروی نظامی و تجهیزات سنگین در عربستان است تا در مقابله با حوثی‌ها مشارکت کند. فرودگاه ریاض نزدیک ۱۰ روز است که بسته شده و حملات به تأسیسات انرژی عربستان جنگ را فراتر از مرزهای یمن برده است. عربستان با یک معادله دشوار روبه‌رو شده است که پاسخ ندادن به حملات هزینه سیاسی و امنیتی دارد. ترکیه و پاکستان نیز با عربستان توافق دفاعی امضا کرده‌اند که حمله به هر یک از سه کشور، حمله به همه تلقی می‌شود. پاکستان با اعزام نیروها و تجهیزات از عربستان حمایت کرده است.

سخنگوی قوه قضاییه اعلام کرد که پرونده‌ای برای برخی مسئولان دولتی، از جمله معاون وزیر صمت، در مورد کارت‌های بازرگانی تشکیل شده است. قوه قضاییه نتیجه نهایی این پرونده را در آینده اعلام خواهد کرد. این خبر در پی تحقیقاتی در مورد استفاده از کارت‌های بازرگانی توسط مسئولان دولتی منتشر شده است.

جعفر تشکریهاشمی، رئیس کمیسیون عمران و حملونقل شورای شهر تهران، از وعده‌های شهرداری خارج از وظایف قانونی انتقاد کرد. او گفت که مهم‌ترین مشکلات تهران بر زمین مانده است و شهرداری در حال تبدیل شدن به «سلطان وعده‌ها» است. تشکریهاشمی همچنین از تعهد شهرداری برای ساخت سالن ۱۲ هزار نفری و بازسازی سه دانشگاه انتقاد کرد. این انتقادات در جلسه‌ای از شورای شهر تهران مطرح شد. بخش سایتخوان این خبر را از رسانه‌های رسمی کشور بازتاب داده است.

ایران با افزایش تولید بنزین و مدیریت مصرف، از واردات این فرآورده عبور کرده است. پرسش اصلی پایداری این دستاورد و جلوگیری از بازگشت نیاز به واردات است. دولت با اصلاح نرخ سوم بنزین، افزایش استفاده از CNG و تقویت ذخایر سوخت، به کنترل تقاضا کمک کرده است. پیشتر ایران ۱۲ میلیارد دلار برای واردات بنزین هزینه می‌کرد، اما مدیریت مصرف این نیاز را کاهش داده است. رئیس‌جمهور تأکید دارد که درآمد حاصل از افزایش قیمت سوخت باید به مردم برگردد. افزایش مصرف CNG از ۱۴٫۷ میلیون مترمکعب در مرداد به ۱۶٫۷ میلیون مترمکعب در مهر نشان‌دهنده استفاده بیشتر از سوخت جایگزین است.

سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، از اجرای نظام مالی یکپارچه و استقرار خزانهداری متمرکز برای هشت شرکت اصلی گروه خبر داد. در نشستی که در ۲۷ مهر با حضور علی افشین و مدیران گروه برگزار شد، زرندی تأکید کرد که تولید و گردش مالی باید در فضای شفاف و نظاممند انجام شود. وی سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و مدیریت هوشمند هزینه‌ها را راهکارهای اصلی برای تأمین مالی پروژه‌های توسعه دانست. زرندی همچنین به نیاز به بازنگری در رویکردهای مالی و مدیریتی اشاره کرد و گفت که وضعیت مالی بسیاری از شرکتهای گروه قابل قبول است. گروه مالی فولاد مبارکه به عنوان مرکز ساختار مالی گروه در نظر گرفته شده و در حال تغییر نام به این گروه است.

بازار مرغ در تهران پس از دوره‌ای کاهش قیمت، با جهشی ناگهانی مواجه شده و نرخ هر کیلوگرم مرغ گرم در میادین میوه و تره‌بار از ۲۵۰ هزار تومان به ۳۲۰ هزار تومان افزایش یافته است. مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که قیمت این محصول در سطح شهر بین ۲۶۰ تا ۳۴۰ هزار تومان متغیر است. این افزایش قیمت در حالی رخ داده که پیش‌تر تولیدکنندگان از زیان ناشی از افت قیمت‌ها گلایه داشتند. در همین راستا، شرکت پشتیبانی امور دام برای حمایت از تولیدکنندگان، خرید حمایتی مرغ منجمد را با نرخ ۳۳۵ هزار تومان آغاز کرده است. همچنین با دستور شورای عالی امنیت ملی، ۳۰ هزار تن به ذخایر استراتژیک مرغ کشور افزوده شده تا تعادل در بازار برقرار شود.

شرکت فولاد مبارکه اصفهان در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۱۰۰ میلیارد تومان در حوزه مسئولیت اجتماعی و ۲ هزار میلیارد تومان نیز به باشگاه سپاهان اختصاص داده است. انتشار جزئیات این هزینه‌کردها توسط سازمان بورس، ابهاماتی را درباره اولویت‌بندی مخارج این شرکت ایجاد کرده است. در حالی که تنها ۲ میلیارد تومان برای تجهیزات هلال‌احمر هزینه شده، بیش از ۴۴ میلیارد تومان به مؤسسات فرهنگی و مذهبی اختصاص یافته است. سعید زرندی، مدیرعامل فولاد مبارکه، در شرایطی که سود عملیاتی این شرکت با ۴ درصد کاهش به ۹۶ همت رسیده، با انتقاداتی درباره افزایش ۵۰۰ میلیارد تومانی بودجه باشگاه سپاهان مواجه است. منتقدان معتقدند هزینه‌های مسئولیت اجتماعی باید مستقیماً در جهت رفاه عمومی و جبران اثرات زیست‌محیطی فعالیت‌های صنعتی باشد. مدیران این شرکت تاکنون در برابر پرسش‌های مربوط به ضرورت این هزینه‌های کلان ورزشی و فرهنگی پاسخ شفافی ارائه نکرده‌اند.

قیمت جهانی نفت در پی تحولات سیاسی و اقتصادی اخیر با کاهش مواجه شد و بهای هر بشکه نفت خام برنت به ۱۰۹.۰۶ دلار رسید. قراردادهای نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نیز با افت قیمت، به ۱۰۳.۳۲ دلار برای تحویل در ماه نوامبر کاهش یافت. تحلیلگران بازار معتقدند با وجود احتمال افزایش عرضه، معامله‌گران همچنان بر ریسک‌های مربوط به زیرساخت‌های انرژی در منطقه خلیج فارس متمرکز هستند. تنش‌های منطقه‌ای و پاسخ نیروهای مسلح یمن به اقدامات عربستان، نگرانی‌ها را درباره ثبات عرضه انرژی افزایش داده و قیمت‌ها را همچنان بالای ۱۰۰ دلار نگه داشته است. آژانس بین‌المللی انرژی نیز گزارش داد که تولید نفت روسیه در ماه سپتامبر به ۸.۴۳ میلیون بشکه در روز رسیده که همچنان کمتر از سطح سال گذشته است.

دولت عراق مجوز ورود تمامی کامیون‌های ایرانی متوقف شده در مرز مشترک را صادر کرد. این کامیون‌ها حامل محصولات کشاورزی مانند پیاز، گوجه‌فرنگی و سیب‌زمینی بودند که چند روز در مرز ایران و عراق متوقف شده بودند. با وجود ممنوعیت واردات این محصولات، نخست‌وزیر عراق با هماهنگی، اجازه ورود آنها را داد تا کمبود بازار عراق جبران شود. محموله‌ها شب گذشته از گذرگاه‌های مرزی مختلف وارد خاک عراق شدند. بخش سایتخوان این خبر را از رسانه‌های رسمی کشور بازتاب داده است.

شرکت سایپا طرح فروش فوق‌العاده دو مدل کوییک GX-L و کوییک R تیپ S را با قیمت‌های یک میلیارد و ۶۳ میلیون و ۷۵۹ هزار تومان و یک میلیارد و ۴۵ میلیون و ۱۴۳ هزار تومان به ترتیب، در مهر ۱۴۰۵ آغاز کرد. ثبت‌نام از ۲۸ مهر تا ۳۰ مهر ۱۴۰۵ از طریق سامانه فروش اینترنتی سایپا انجام می‌شود. این طرح با تحویل ۹۰ روزه و از طریق قرعه‌کشی اجرا می‌شود. متقاضیان باید شرایطی مانند ثبت یک خودرو فرسوده با سن ۲۰ سال و قبل از مدل ۱۳۸۵ را رعایت کنند. هر کد ملی فقط مجاز به خرید یک دستگاه است و تخصیص نهایی با قرعه‌کشی انجام می‌شود. اطلاعات خودروی فرسوده باید پیش از ثبت‌نام در سامانه ستاد مدیریت حمل‌ونقل و سوخت کشور به‌روزرسانی شود.