اخبار بازار خودرو ایران

شرکت سایپا با انتشار اطلاعیهای رسمی، نرخ فروش فوقالعاده برخی محصولات خود را تغییر داد. این تصمیم به دلیل افزایش هزینههای مرتبط با اسقاط خودروهای فرسوده و تعرفههای شمارهگذاری اتخاذ شده است. تغییرات جدید مستقیما بر بهای نهایی پرداختی خریداران تاثیر گذاشته و نمایندگیها موظف به اجرای آن هستند. کارشناسان معتقدند انتقال مستقیم این هزینهها به مصرفکننده نهایی میتواند روند نوسازی ناوگان را با چالش مواجه کند. بنگاههای تولیدی باید این بار مالی را از طریق افزایش بهرهوری و مدیریت هزینهها جبران کنند.

بازار خودروی کشور این روزها با طرح‌های موازی برای تامین ۱۵۰ هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت برقی روبه‌رو است که جنبه‌های گوناگونی دارد. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، از آمادگی دولت برای تامین این خودروها به منظور توسعه حمل‌ونقل عمومی خبر داده است. هم‌زمان، مجموعه‌ای منتسب به بابک زنجانی نیز از جذب ۱۵۰ هزار راننده برای ناوگان تاکسی‌رانی داتوان در تهران سخن گفته است. این هم‌پوشانی عددی توجه کارشناسان را به خود جلب کرده اما هنوز هیچ تایید رسمی مبنی بر یکی بودن این پروژه‌ها منتشر نشده است. طرح‌های یادشده موضوع استفاده از ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید را برای جبران هزینه‌ها از محل صرفه‌جویی مصرف سوخت دوباره مطرح کرده‌اند. با این حال، نبود مدل تامین مالی شفاف، فشارهای ارزی و ابهامات بازار سایپا چالش‌های جدی این حوزه به شمار می‌روند.

شرکت ایران‌خودرو در اطلاعیه‌های رسمی خود از افزایش قیمت محصولات تولیدی به دلیل تغییر در ارزش گواهی اسقاط خودرو خبر داد. این تغییر قیمت بر اساس اجرای آیین‌نامه اصلاحی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو اعمال می‌شود. مبالغ جدید از روز پنجشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ برای تمامی تولیدات اجرایی خواهد شد. بر اساس جدول اعلامی، قیمت خودروهای سواری حدود ۴۲.۰۵ میلیون تومان، خودروهای مونتاژی ۱۴۷.۸ میلیون تومان و وانت‌ها ۴۴.۸۸ میلیون تومان افزایش می‌یابد. همچنین قیمت تاکسی‌ها نیز حدود ۹۱.۴ میلیون تومان رشد خواهد کرد. خریداران موظف هستند مابه‌التفاوت اعلام‌شده را پیش از صدور فاکتور و تخصیص پلاک پرداخت کنند.

مرحله جدید فروش فوق‌العاده سایپا از چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ آغاز شده است و تا پایان روز شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ ادامه دارد. در این بخشنامه چهار محصول شامل چانگان CS۵۵ پلاس وارداتی، سیتروئن C۳-XR، کوییک S و سهند S دوگانه‌سوز عرضه شده‌اند. ثبت‌نام به صورت اینترنتی و از طریق سایت سایپا انجام می‌شود و فرآیند واگذاری بر اساس قرعه‌کشی صورت می‌گیرد. موعد تحویل چانگان ۱۲۰ روز و سایر محصولات ۹۰ روزه اعلام شده است. گران‌ترین خودروی این بخشنامه چانگان CS۵۵ پلاس با قیمت بیش از ۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان و ارزان‌ترین آن‌ها کوییک S با قیمت ۹۹۹ میلیون تومان است.

سخنگوی وزارت صمت اخبار منتشرشده پیرامون توقف فرآیند ترخیص خودرو از گمرکات کشور را به شدت رد کرد. زارعی تأکید کرد که هیچ ابلاغیه‌ای مبنی بر توقف ترخیص صادر نشده و این روند مطابق روال قانونی جریان دارد. وی افزود که پیشنهاد وزارت صمت برای سود بازرگانی واردات خودرو در سال ۱۴۰۵ به کمیسیون اقتصادی دولت ارسال شده است. او همچنین گمانه‌زنی‌ها درباره اعمال تعرفه یکسان ۱۰۰ درصدی بر تمامی خودروهای وارداتی را نادرست خواند. رویکرد پیشنهادی وزارت‌خانه بر اساس مبانی قانونی، حجم موتور و دسته‌بندی خودروها تنظیم شده است.

شرکت سایپا مرحله‌ی جدید فروش محصولات خود را از ساعت ۱۲ روز چهارشنبه ۱۱ شهریور تا ساعت ۲۴ روز شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ اجرا می‌کند. در این طرح مجموعاً ۴۸۳۰ دستگاه خودرو شامل چهار مدل کوییک S، سهند S دوگانه‌سوز، چانگان CS55 پلاس و سیتروئن C3-XR عرضه می‌شود. بیشترین سهم به مدل کوییک S با ۳۵۰۰ دستگاه و پس از آن سهند S با ۱۰۰۰ دستگاه اختصاص یافته است. در صورت افزایش تقاضا، برندگان نهایی از طریق فرآیند قرعه‌کشی مشخص خواهند شد. ثبت‌نام در سه بخش عادی، طرح جوانی جمعیت و جایگزینی خودروهای فرسوده انجام می‌گیرد. خریداران حق انتقال امتیاز یا فروش حواله را نخواهند داشت و در صورت تأخیر در تحویل، خسارت دیرکرد سالانه ۳۶ درصد محاسبه می‌شود.

نشست کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ برگزار شد. در این نشست، اعضای کمیسیون با پیشنهاد دولت مبنی بر افزایش ۱۰۰ درصدی تعرفه واردات خودرو مخالفت کردند. نمایندگان معتقدند این تصمیم موجب افزایش قیمت خودرو و تورم در بازار می‌شود. همچنین در این جلسه به موضوع کمبود ۴۰۰ تنی مواد ناریه مورد نیاز معادن و برنامه‌ریزی برای رفع آن اشاره شد.

انتشار شایعاتی درباره احتمال اعمال تعرفه صددرصدی بر واردات خودرو، موج جدیدی از افزایش قیمت‌ها را در بازار ایران رقم زده است. اگرچه وزارت صمت این تعرفه را رد کرده، اما کارشناسان معتقدند که انتظارات تورمی و واکنش‌های روانی بازار پیش از تصمیمات رسمی عمل می‌کنند. حسین رحیمینژاد، کارشناس بازار خودرو، در این باره می‌گوید که بازار به طور طبیعی از اخبار تأثیر می‌پذیرد و این موضوع در کوتاه‌مدت بیش از همه بر قیمت خودروهای وارداتی و مونتاژی تأثیر می‌گذارد. هم‌زمان با این گرانی‌ها، کاهش تولید ناشی از محدودیت‌های تحریمی و تأمین قطعات نیز عرضه را محدود کرده است. این شرایط باعث شده تا بازار خودرو در عین گرانی با رکود و کاهش معاملات مواجه شود. با روشن شدن واقعیت اخبار، هیجان‌های مقطعی معمولاً فروکش می‌کنند اما اثر روانی آن‌ها باقی می‌ماند.

بررسی قیمت خودروها در تاریخ ۹ شهریورماه نشان می‌دهد که شکاف قیمتی میان کارخانه و بازار آزاد بسیار گسترده است. این اختلاف قیمت از ۲۲۰ میلیون تومان برای رانا پلاس (۱۳ درصد) تا ۸۶۱ میلیون تومان برای پارس نوآ (۶۰ درصد) متغیر است. خودرو سهند با اختلاف ۷۸ درصدی، بیشترین فاصله نسبی را با قیمت کارخانه دارد. همچنین خودروهای ریرا، ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما، شاهین، تارا اتوماتیک توربو و دنا پلاس اتوماتیک نیز با اختلاف قیمت‌های قابل‌توجهی در بازار معامله می‌شوند. کارشناسان علت این وضعیت را افزایش نرخ ارز و محدودیت عرضه در برابر تقاضای بالا می‌دانند. این شکاف قیمتی نشان‌دهنده وجود تقاضای سوداگرانه و جذابیت بالای خودرو برای خرید از مسیرهای غیررسمی است.

اکبر رنجبرزاده، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، ضمن تأکید بر غیرقانونی بودن تغییر تعرفه‌های واردات خودرو بدون تصمیم مجلس، اعلام کرد که دستگاه‌های دولتی اجازه تغییر در این تعرفه‌ها را ندارند. وی افزود که مجلس برای کنترل آلودگی هوا و کاهش مصرف بنزین، پایین‌ترین تعرفه را برای خودروهای برقی و هیبریدی در نظر گرفته است. طبق گفته وی، تعرفه‌های واردات خودرو متناسب با نیاز بازار و برای خروج از انحصار تعیین شده‌اند. رنجبرزاده هشدار داد که هرگونه بهانه‌تراشی برای افزایش تعرفه‌ها یا جلوگیری از واردات، واکنش شدید مجلس را به دنبال خواهد داشت. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که رسانه‌ها از توقف فرآیند ترخیص خودرو در برخی گمرکات و گمانه‌زنی‌ها درباره افزایش تعرفه‌ها خبر می‌دهند.

سامانه ثبت‌سفارش خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور فعال شد. متقاضیان باید دارای تابعیت ایرانی و حداقل ۱۸ سال سن باشند. این طرح شامل خودروهای نو و کارکرده با حداکثر ۵ سال ساخت می‌شود. واردات خودروهای آمریکایی و مدل‌های راست‌فرمان ممنوع اعلام شده است. ثبت‌سفارش این خودروها تا پایان سال ۱۴۰۵ امکان‌پذیر خواهد بود. متقاضیان باید مراحل لازم را از طریق سامانه میخک و سامانه جامع تجارت پیگیری کنند.

انجمن واردکنندگان خودرو با ارسال نامه‌ای به وزیر صنعت، معدن و تجارت، نسبت به پیشنهاد حذف تعرفه‌های پلکانی و جایگزینی آن‌ها با تعرفه ۱۰۰ درصدی هشدار داد. این انجمن معتقد است افزایش نرخ تعرفه در شرایط فعلی که هزینه‌های ارز و حمل‌ونقل بالا رفته است، مستقیماً منجر به رشد قیمت خودروهای وارداتی و حتی خودروهای داخلی می‌شود. در این نامه اشاره شده که این تصمیم می‌تواند باعث تشدید تورم عمومی و افزایش نارضایتی در جامعه شود. انجمن واردکنندگان همچنین از رئیس قوه قضائیه خواسته است تا با بررسی آثار اقتصادی و اجتماعی این تصمیم، به مستندات ارائه شده رسیدگی کند. این هشدار در پی مکاتبه شماره ۸۵۶۴۹۹ مورخ ۷ شهریور ۱۴۰۵ مطرح شده است.

گمرک جمهوری اسلامی ایران تعرفه‌های جدید حقوق ورودی خودروهای سواری تجاری و خودروهای وارداتی ایرانیان مقیم خارج را برای سال ۱۴۰۵ اعلام کرد. بر این اساس، حقوق ورودی خودروهای برقی تجاری ۴ درصد و خودروهای بنزینی بالای ۳۰۰۰ سی‌سی تا ۱۶۵ درصد تعیین شده است، در حالی که این ارقام برای ایرانیان مقیم خارج بین ۱۰۰ تا ۱۶۵ درصد متغیر است. در پی شایعاتی مبنی بر توقف ترخیص خودروها به دلیل اختلاف تعرفه‌ها، گمرک اعلام کرد هیچ بخشنامه رسمی برای توقف واردات وجود ندارد. طبق این گزارش، هر فرد یا شرکتی که مجوزهای لازم را از وزارت صمت دریافت کرده باشد، می‌تواند خودروی خود را ترخیص کند. همچنین گمرک تصریح کرد در صورت وجود ابهام یا اختلاف در تعرفه‌ها، با دریافت ضمانت‌نامه اقدام به ترخیص کالا می‌کند تا روند واردات متوقف نشود.

در بازار خودروی ایران با بودجه‌ای در حدود ۲ میلیارد تومان، چهار سدان دستی دنا پلاس، تارا V1P، شاهین پلاس و پارس نوآ گزینه‌های اصلی هستند. دنا پلاس با موتور EF7P و گیربکس ۶ سرعته، بیشترین گشتاور (۱۵۵ نیوتن متر) را دارد و با وجود مزایایی مثل طراحی عامه‌پسند، با ضعف‌هایی چون فضای محدود کابین و کیفیت ساخت پایین روبروست. شاهین پلاس نیز با موتور ۱.۶ لیتری ME16 و ۱۱۱ اسب بخار قدرت، از گیربکس ۵ سرعته دستی بهره می‌برد. این مقایسه با بررسی مشخصات فنی و تجربیات کارشناسان انجام شده تا راهنمایی برای خریداران باشد. هر چهار خودرو از پلتفرم‌های قدیمی استفاده می‌کنند که انتخاب را بر اساس اولویت‌های رفاهی یا فنی دشوار می‌کند.

با افزایش توجه به ظرفیت مناطق آزاد برای واردات خودرو، ابهاماتی درباره شرایط قانونی و دامنه اختیارات این مناطق ایجاد شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که صرف استقرار شرکت در منطقه آزاد، مجوز واردات محسوب نمی‌شود و طبق تبصره ۵ قانون ایجاد منطقه آزاد سرخس، داشتن مجوز فعالیت اقتصادی در محدوده منطقه الزامی است. سازمان منطقه آزاد سرخس اخیراً فراخوانی برای شناسایی و انتخاب شرکت‌های واردکننده منتشر کرده که نحوه انطباق آن با قانون مورد پرسش است. طبق قانون، تردد خودروهای وارداتی نیز صرفاً در محدوده مصوب امکان‌پذیر است. شفاف‌سازی درباره معیارهای واجد شرایط بودن متقاضیان برای جلوگیری از تخلفات احتمالی ضروری به نظر می‌رسد.

سید شمس‌الدین حسینی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، در گفتگویی اعلام کرد که واگذاری دو شرکت خودروسازی ایران‌خودرو و سایپا به بخش خصوصی مانع ذاتی ندارد. وی افزود که این واگذاری‌ها باید کاملاً در چهارچوب قانون و با رعایت منافع عمومی انجام شود. او همچنین با اشاره به وضعیت بازار سرمایه، بر لزوم پرهیز از تعطیلی طولانی‌مدت بورس تاکید کرد و آن را برای تأمین مالی بنگاه‌ها ضروری دانست. حسینی تصمیمات اخیر شورای عالی بورس را در بازگشایی بازار و افزایش شفافیت موثر ارزیابی کرد. به گفته وی، مسائل تخصصی بازار سرمایه باید توسط نهادهای تخصصی و حرفه‌ای مدیریت شوند.

طرح افزایش تعرفه واردات خودرو بار دیگر با هدف جبران کسری بودجه دولت و تأمین منابع مالی طرح کالابرگ در دستور کار قرار گرفته است. مهدی دادفر، کارشناس صنعت خودرو، در مصاحبه‌ای با اشاره به تورم ۶۰ درصدی سال گذشته در این بخش اعلام کرد که اضافه کردن ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی تعرفه‌ها در اواسط سال غیرقابل قبول است. او افزود که دولت به تصور اشتیاق نامحدود خریداران به دنبال تأمین کسری‌های ناشی از ناهماهنگی‌های مدیریتی از محل خودروهای وارداتی است. وی این اقدام را از نظر علمی و ساختاری اشتباه دانست و هشدار داد که بازار کشش چنین افزایش قیمت‌هایی را ندارد. دادفر تأکید کرد که با وجود درک شرایط سخت کشور، دست بردن مداوم به جیب مردم و خودروهای وارداتی برای جبران کسری بودجه روشی نادرست است. وی در پایان ابراز امیدواری کرد که مسئولان پیش از اجرای نهایی این طرح، تبعات تورمی و آثار منفی آن را بر روی بازار بررسی کنند.

اکبر رنجبرزاده، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، از تأخیر در واگذاری شرکت سایپا انتقاد کرد و خواستار واقعی‌سازی قیمت‌های این خودروساز پیش از واگذاری شد. وی اعلام کرد که بر اساس برنامه هفتم توسعه، واگذاری شرکت‌های خودروسازی باید تا پایان سال ۱۴۰۴ انجام می‌شد اما سایپا به دلیل عدم به‌روزرسانی عرضه و قیمت‌ها همچنان با مشکلات و زیان دست‌وپنجه نرم می‌کند. این نماینده مجلس ارزش واقعی دارایی‌های سایپا را بالای یک هزار همت برآورد کرد، در حالی که ارقام فعلی زیر ۴۰۰ همت محاسبه می‌شود. به گفته وی، نگه داشتن قیمت‌ها در سطح پایین موجب ضرر سنگین به بیت‌المال و سهامداران خواهد شد و باید فرصتی چند ماهه برای تعیین ارزش واقعی دارایی‌ها داده شود.

گروه خودروسازی سایپا مشخصات فنی و تجهیزات نسخه دنده‌ای شاهین پلاس را به طور رسمی اعلام کرد. این سدان جدید به موتور ۱.۶ لیتری تنفس طبیعی ME16 مجهز است که توانی معادل ۱۱۱ اسب بخار و گشتاوری برابر با ۱۵۰ نیوتن‌متر تولید می‌کند. نیرو در این خودرو از طریق یک گیربکس ۵ سرعته دستی به چرخ‌های جلو منتقل می‌شود. از دیگر مشخصات فنی این خودرو می‌توان به مصرف سوخت ترکیبی ۷.۲ لیتر در صد کیلومتر و باک ۴۷ لیتری اشاره کرد. سایپا برای نسخه دنده‌ای شاهین پلاس امکاناتی نظیر نمایشگر ۱۰ اینچی، کروز کنترل، ورود بدون کلید، تهویه مطبوع اتوماتیک و سیستم‌های ایمنی پیشرفته را در نظر گرفته است.

گروه خودروسازی سایپا شرایط فروش فوق‌العاده دو خودروی وارداتی چانگان CS۵۵ پلاس و سیتروئن C۳ XR-V۱ را از ساعت ۱۴ روز چهارشنبه چهارم شهریور ۱۴۰۵ آغاز کرد. در این طرح در مجموع ۵۸۰ دستگاه خودرو عرضه می‌شود و ثبت‌نام تا زمان تکمیل ظرفیت ادامه خواهد داشت. متقاضیان باید حداقل ۱۸ سال سن داشته باشند و هر کد ملی تنها مجاز به ثبت‌نام یک دستگاه خودرو است. پرداخت‌ها و اطلاعات ثبت‌نام باید کاملاً به نام شخص متقاضی باشد و انتقال امتیاز یا فروش حواله به صورت وکالتی ممنوع است. متقاضیان سیتروئن نباید طی ۴۸ ماه گذشته نزد سایپا یا ایران‌خودرو سابقه خرید فاکتور شده داشته باشند. در صورت تاخیر در تحویل خودرو، خسارت سالانه معادل ۳۶ درصد به خریداران پرداخت خواهد شد.

پایگاه خبری عصر خودرو گزارش داد که افزایش قیمت خودرو در ماه های اخیر ناشی از عوامل متعددی نظیر رشد هزینه تولید، افزایش قیمت مواد اولیه و دشواری در تأمین ارز است. بر اساس آمارهای مرکز آمار ایران، تورم فصلی تولیدکنندگان در بخش ساخت وسایل نقلیه موتوری در بهار ۱۴۰۵ به ۴۰.۸ درصد و تورم نقطه به نقطه آن به ۹۴.۹ درصد رسید. این در حالی است که شاخص قیمت کل تولیدکننده در بخش صنعت نیز در همین مدت رشد قابل توجهی را ثبت کرده است. تاخیر در اصلاح قیمت کارخانه ای خودروها در کنار تورم ماهانه ۳.۱ درصدی تیرماه خانوارها، فشار مضاعفی را بر این صنعت وارد کرده است. کارشناسان پیش بینی می کنند که این وضعیت می تواند زمینه ساز دور تازه ای از افزایش قیمت خودرو و کاهش حجم معاملات در بازار شود. چالش های مربوط به تأمین و تخصیص ارز واردات نیز از دیگر مشکلات اصلی خودروسازان در این مدت به شمار می رود.