نخستین پروژه عناصر نادر خاکی ایران با تمرکز بر تولید کنسانتره مونازیت در فروردین ۱۴۰۴ به بهرهبرداری رسید تا دانش فنی فرآوری این مواد در داخل کشور آزمایش شود. این طرح آزمایشی موفق شد عیار مواد معدنی را تا ۱۶۵ برابر افزایش دهد، اما کارشناسان معتقدند ایران هنوز تا ورود به بازار جهانی و تولید تجاری فاصله دارد. چالش اصلی در این صنعت، جداسازی پیچیده و پرهزینه عناصری مانند نئودیمیم و دیسپروزیم است که ارزش افزوده واقعی آنها در مراحل نهایی تفکیک شکل میگیرد. معدن «سپهر یک» در شهرستان مروست استان یزد کانون اصلی این زنجیره است و توافقاتی برای احداث کارخانه صنعتی در این منطقه صورت گرفته است. با این حال، تامین زیرساختهایی نظیر آب و برق پیششرط اصلی آغاز فعالیت کارخانه تولید انبوه مروست عنوان شده است. برای موفقیت در این حوزه، ایران باید علاوه بر استخراج، بر حلقههای سختتر زنجیره یعنی تولید اکسیدهای خالص و آلیاژهای مورد نیاز صنایع پیشرفته تمرکز کند.
