مجموعهای بینظیر از سنگنگارههای عصر مفرغ در دل صخرههای سیاه شهرستان جاجرم شناسایی شده که قدمت آنها به نیمه هزاره سوم پیش از میلاد بازمیگردد. مجموعه تاریخی جُربَت با داشتن نقشهای متنوع و کمیاب، از جمله تصویر یوزپلنگ، به عنوان سندی زنده از فرهنگ و تاریخ کهن ایرانزمین شناخته میشود. با این حال، این گنجینه باستانی امروز به جای فرسایش طبیعی، بیشتر از ناآگاهی گردشگران و یادگارینویسیها آسیب میبیند. کارشناسان میراث فرهنگی بر این باورند که حفاظت از این آثار نیازمند مسئولیتپذیری عمومی و اصلاح رفتار گردشگری در بازدید از مناطق تاریخی است. این سنگنگارهها به عنوان راویان خاموش تاریخ، نیازمند توجه جدی نهادهای مسئول و مردم برای جلوگیری از تخریبهای بیشتر هستند. آگاهیبخشی به مسافران میتواند نقش مؤثری در صیانت از این میراث ارزشمند باستانی ایفا کند. حفاظت از این محوطهها تضمینکننده حفظ هویت تاریخی و فرهنگی منطقه برای نسلهای آینده خواهد بود.
