چالش‌های سلامت زنان در ایران

پژوهشگران در مجله Aging Cell نشان دادند که تخمدان‌ها پس از یائسگی غیرفعال نمی‌شوند، بلکه تغییرات پروتئینی و زیستی مهمی را تجربه می‌کنند. فرانچسکا دانکن، زیست‌شناس تولیدمثل، گفت تخمدان‌ها پس از پایان دوران باروری همچنان فعالیت می‌کنند و ممکن است بر سلامت بافت‌ها و خطر سرطان تأثیر بگذارند. بررسی پروتئین‌های تخمدان در زنان یائسه نشان داد که با افزایش سن، پروتئین‌های مرتبط با سوختوساز چربی‌ها و التهاب افزایش می‌یابند.

همزمان با روز پرستار، مشکلات معیشتی و شیفت‌های فرسایشی کادر درمان مورد توجه رسانه‌ها و مسئولان قرار گرفت. رهبر انقلاب و رئیس مجلس شورای اسلامی اخیراً بر ضرورت پیگیری مطالبات بحق پرستاران و بهبود وضعیت معیشتی آنان تاکید کردند. با وجود اقداماتی نظیر افزایش تعرفه خدمات پرستاری و اصلاح مبلغ اضافه‌کار، مشکلات ساختاری همچنان به قوت خود باقی است. طرح مراقبت جامع پرستاری و طرح اصلاح قانون سازمان نظام پرستاری در مجلس شورای اسلامی انتظار تصویب را می‌کشند. سیدمحمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، بر لزوم تعریف قانونی جایگاه پرستار و نظارت بر خدمات بالینی در منزل تاکید کرد. با پیر شدن بافت جمعیتی کشور، نیاز به مراقبت‌های پرستاری خانگی افزایش یافته است. تصویب این طرح‌ها می‌تواند به ساماندهی وضعیت شغلی پرستاران و استانداردسازی خدمات درمانی کمک کند.

بیماری مزمن آندومتریوز که در آن بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم در خارج از آن رشد می‌کند، حدود ۱۰ درصد از زنان و دختران در سنین باروری را درگیر کرده است. این بیماری می‌تواند علائمی چون درد شدید قاعدگی، تهوع، خستگی و مشکلات گوارشی ایجاد کرده و در برخی موارد باروری را تحت تأثیر قرار دهد. متخصصان تأکید می‌کنند برخلاف باورهای عمومی، قاعدگی همیشه نباید بسیار دردناک باشد و درد شدید می‌تواند نشانه آندومتریوز باشد. همچنین برخلاف تصور رایج، بارداری و حتی برداشتن رحم یا همان هیسترکتومی درمان قطعی این بیماری به شمار نمی‌روند. روش‌های درمانی موجود معمولاً با هدف کنترل علائم و کاهش درد از طریق داروهای هورمونی، مسکن‌ها یا جراحی در مواردی خاص انجام می‌شوند.

کمبود مراکز تصویربرداری پزشکی در برخی بیمارستان‌ها به ویژه در شهرستان‌ها و مناطق محروم، سال‌هاست که مشکلات فراوانی را در حوزه درمان رقم می‌زند. این کمبودها گاهی به دلیل تأخیر در تشخیص خونریزی‌های داخلی ناشی از تصادفات، به مرگ بیماران منجر می‌شود. در حال حاضر، بیمارستان‌های دولتی و تأمین اجتماعی در شهرهای شهریار، قدس و ملارد با جمعیتی بیش از ۳ میلیون نفر فاقد تجهیزات پیشرفته‌ای چون ام‌آرآی، اسکن مغز و آنژیوگرافی هستند. ماهیانه حدود ۵ هزار نفر در این مراکز به خدمات تصویربرداری نیاز دارند که به ناچار به تهران یا بخش خصوصی اعزام می‌شوند. کارشناسان بر این باورند که توسعه زیرساخت‌های درمانی و برقراری عدالت سلامت در این مناطق از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

مصرف مداوم غذاهای یکنواخت و تکراری اگرچه تصمیمگیری برای وعدههای غذایی را آسانتر میکند، اما سلامت روده را به مخاطره میاندازد. روده انسان یک اکوسیستم زنده است که برای حفظ کارایی خود به تنوع میکروبی و رژیم غذایی گوناگون نیاز دارد. نتایج پروژه روده آمریکایی نشان داد افرادی که بیش از ۳۰ نوع غذای گیاهی مختلف مصرف میکنند، میکروبیوم متنوعتر و روده مقاوم تری دارند. در مقابل، یکنواختی برنامه غذایی میتواند به هضم کندتر، نفخ روزمره و بروز یبوست منجر شود. راهکار مطلوب ایجاد تغییرات کوچک و چرخشی نظیر استفاده از غلات کامل، سبزیجات فصلی، آجیل و لبنیات تخمیرشده حلال مانند کشک و دوغ است. هضم این مواد توسط روده به تولید اسیدهای چرب زنجیر کوتاه می انجامد که نقش مؤثری در کاهش التهاب و بهبود عملکرد گوارشی دارند.