مغز ایدئولوژیک؛ از جزم‌اندیشی تا حکمرانی غیر پاسخگو

دکتر علی هاشمی در مقاله‌ای با بهره‌گیری از کتاب «مغز ایدئولوژیک» لئور زمیگرود، به بررسی پیوند میان جزم‌اندیشی و فلج‌شدن ساختارهای حکمرانی پرداخته است. او استدلال می‌کند که جزمیت فکری، اگر از نقد مصون بماند و با قدرت پیوند بخورد، از خطای فردی به خطری ملی تبدیل می‌شود. در چنین فضایی، وفاداری ایدئولوژیک بر تخصص مقدم می‌شود و منتقدان به چشم دشمن نگریسته می‌شوند. راهکار برون رفت از این انسداد، تضمین حاکمیت قانون، احیای حقوق شهروندی و ایجاد سازوکارهای عملی برای اصلاح سیاست‌های ناکارآمد است. زمیگرود در کتاب خود به پیوند میان باورهای ایدئولوژیک و انعطاف‌پذیری شناختی می‌پردازد و می‌پرسد چرا برخی افراد در برابر شواهد تازه مقاومت می‌کنند. هاشمی می‌گوید که مسئله از جایی آغاز می‌شود که یک باور، تنها معیار تشخیص حقیقت شود و منتقدان به جای شهروندی با دیدگاهی متفاوت، دشمن معرفی شوند.